Κάποτε είχαν ρωτήσει τον παππού του Μάρκες γιατί πάντα ταξιδεύει τρίτη θέση με το τρένο. Η απάντησή του ήταν «Γιατί δεν υπάρχει τέταρτη», όπως αναφέρει ο νομπελίστας Κολομβιανός συγγραφέας στην αυτοβιογραφία του. (Πρόσθεσε, όμως, ότι όταν συνοδεύει μια γυναίκα, επιλέγει τη δεύτερη ή την πρώτη θέση.) Στο τρένο της επικαιρότητας ταξιδεύουν νεκροί της πρώτης, της δεύτερης, της τρίτης θέσης.
Στην τρίτη θέση, στη ζώνη του αοράτου, ταξιδεύουν τα θύματα των εργατικών ατυχημάτων και της αστυνομικής βίας. Σε καθίσματα που δεν είναι αριθμημένα. Οι νεκροί αυτοί δεν έχουν ούτε πρόσωπο ούτε ονοματεπώνυμο· τα ΜΜΕ αναφέρουν μόνο την ηλικία τους και το αν το θύμα ήταν ντόπιος ή αλλοδαπός και το πόσα ορφανά παιδιά αφήνει πίσω του.
Αυτό συνέβη με τον διασωληνωμένο στο ΚΑΤ «εγκαυματία», θύμα της πρόσφατης τρομερής έκρηξης στον Ασπρόπυργο που έστειλε 11 εργάτες με βαριά εγκαύματα στο νοσοκομείο. «Υπέκυψε», μαθαίνουμε. Αυτές οι περιπτώσεις δεν χωράνε στο success story της κυβέρνησης, δεν έχουν θέση στον ήλιο των διακοπών.
Τι ξέρουμε για τον νεκρό του Ασπροπύργου; Ούτε καν το μικρό του όνομα. Μόνο την ηλικία του (54 ετών) και την εξακριβωμένη πληροφορία ότι «έμενε μέσα στον ίδιο τον χώρο δουλειάς. Εκεί δούλευε, έτρωγε και κοιμόταν».
Στον κατάλογο των δίχως πρόσωπο νεκρών προστέθηκε άλλος ένας: ο 67χρονος που σκοτώθηκε από την έκρηξη στο εργοστάσιο ξυδιού στην Κορινθία. Η παιδική εργασία είναι απαγορευμένη στην Ελλάδα, όμως για τη βαριά χειρωνακτική εργασία δεν υπάρχει ανώτατο όριο ηλικίας.
Για ένα θανατηφόρο εργατικό ατύχημα στα ορυχεία του Λαυρίου μιλά ο Βάσος Δασκαλάκης στο εκπληκτικό μυθιστόρημά του Οι ξεριζωμένοι που γράφτηκε πριν από 100 χρόνια, πρωτοεκδόθηκε το 1930 και επανακυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις Τόπος. Σε ηλικία 12 χρόνων ο συγγραφέας-αφηγητής εγκατέλειψε λόγω φτώχειας το σχολείο και το χωριό του στη Μάνη και βρέθηκε να εργάζεται στο ορυχείο του Λαυρίου. Ό,τι περιγράφεται στο βιβλίο είναι βιωμένο. Ο συγγραφέας μιλά για το θάνατο ενός εργάτη, του Νικολού, που μπλέχτηκε στα λουριά και τις τροχαλίες του εργοστασίου και σκοτώθηκε επιτόπου.
Πώς έγινε το κακό; Οι μαρτυρίες των δυο τριών αυτοπτών μαρτύρων διίστανται. Εκεί που δουλεύεις, λέει ο Δασκαλάκης, ακούς ξαφνικά μια φωνή πίσω σου, γυρίζεις να κοιτάξεις, αποσπάται η προσοχή σου και την παθαίνεις. Ακούς φωνές που «δεν ξέρεις πούθε βγαίνουν ούτε μπορείς να ξεκαθαρίσεις τι λένε… μπορεί και να ’ναι το αίμα τίποτα σκοτωμένων που βοΐζει. Ο μάστοράς μου έχει να πει πως τώρα θα βοΐζει και το αίμα του κακομοίρη του Νικολού στη μεριά που σκοτώθηκε».
Και σήμερα «βοΐζει» το αίμα των αδικοσκοτωμένων όμως δεν ακούν όλοι το βουητό του. Δεν το ακούν ούτε τα κυβερνητικά στελέχη, ούτε οι στρατηγικοί επενδυτές ούτε οι μιντιακοί αυλικοί τους.
Κάποιοι, έστω μια μειοψηφία, στη χώρα της εθελοντικής τύφλωσης, της εθελοντικής βαρηκοίας, επιμένουν να ακούν ή να θέλουν να δουν. Επιμένουν να δοθεί πρόσωπο και ονοματεπώνυμο στα θύματα της εργοδοτικής εγκληματικότητας και της κυβερνητικής αδιαφορίας. Ένα από τα τελευταία θύματα ήταν το 6χρονο αγοράκι που πνίγηκε στην πισίνα μιας ενοικιαζόμενης βίλας στη Γιάλοβα της Μεσσηνίας την ώρα που η μετανάστρια μητέρα του εργαζόταν εκεί ως καθαρίστρια. Χωρίς όνομα το «αγγελούδι» (όπως συνήθως χαρακτηρίζουν τα νεκρά παιδιά οι σπλαχνικοί δημοσιογράφοι), χωρίς όνομα η μάνα, η «τραγική φιγούρα», όπως συνήθως την αποκαλούν.
Στην τρίτη θέση τώρα ταξιδεύουν ο 67χρονος εργάτης, ο «54χρονος εγκαυματίας», το αγνώστου εθνικότητας 6χρονο αγόρι, ο 27χρονος Αιγύπτιος που προχθές γκρεμοτσακίστηκε από μια σκαλωσιά στο εργοτάξιο του Ελληνικού και τώρα χαροπαλεύει σε κάποια ΜΕΘ, οι έφηβοι και οι νέοι Ρομά που πήγαν από φονικά αστυνομικά πυρά. Στην ίδια θέση ταξιδεύουν οι νεκροί των Τεμπών και της Πύλου. Το αίμα τους εξακολουθεί να βουίζει όπως και το αίμα των οικοδόμων, των εργατών καθαριότητας, των εργατριών της «Βιολάντα» και τόσων άλλων που πέθαναν την ώρα της δουλειάς. Και η δικαιοσύνη/ΔΙΚΕΟΣΗΝΙ παραμένει τυφλή και ανορθόγραφη.
(Επικαιροποιημένη εκδοχή του χρονογραφήματος που δημοσιεύθηκε στις 18.7.2026 στο «Πριν» με τίτλο «Νεκροί ταξιδιώτες της τρίτης θέσης». Ο Βάσος Δασκαλάκης πέθανε στην Κατοχή σε ηλικία 43 χρονών.)
