https://ilmanifesto.it/un-fronte-nazionale-contro-laccordo-beirut-tel-aviv-e-per-uno-stato-laico
Cyrus Salimi-Asl
Λίβανος Συνέντευξη με τον γραμματέα του Κομμουνιστικού
Κόμματος του Λιβάνου, Χάννα Γκαρίμπ: «Η αντίστασή μας στοχεύει στην υπέρβαση
της ταξικής εκμετάλλευσης και του θρησκευτικού διαχωρισμού. Η Χεζμπολάχ
υπερασπίζεται τον καπιταλισμό και το θρησκευτικό πολιτικό σύστημα»
Δημοσιεύουμε τη συνέντευξη της γερμανικής
εφημερίδας Nd https://www.nd-aktuell.de/artikel/1201398.libanon-eine-kapitulation-zulasten-der-libanesischen-souveraenitaet.html?sstr=cyrus
«Το Ισραήλ διεξήγαγε έναν πόλεμο γενοκτονίας στη Γάζα, και
κάτι παρόμοιο επαναλαμβάνεται στο νότιο Λίβανο»,γιαυτό, ο Χάννα Γκαρίμπ,
γενικός γραμματέας του Κομμουνιστικού Κόμματος του Λιβάνου, απορρίπτει τη
συμφωνία μεταξύ της κυβέρνησής του και του Ισραήλ.
Ποια είναι η θέση του κόμματός σας σχετικά με
αυτό;
Η συμφωνία αποτελεί ένα επικίνδυνο προηγούμενο, με
παραχωρήσεις που καμία άλλη χώρα δεν έχει κάνει ποτέ. Η λιβανική κυβέρνηση
αποδέχεται τη συνέχιση της κατοχής, χωρίς να βάζει κάποιο χρονοδιάγραμμα για
την αποχώρηση του Ισραήλ. Δεν πρόκειται για ειρηνευτική συμφωνία, αλλά στην
ουσία για μια συνθηκολόγηση σε βάρος της κυριαρχίας του Λιβάνου. Ο πρωθυπουργός
Νετανιάχου και ο υπουργός Άμυνας Κατζ αποκλείουν ρητά την αποχώρηση, στο
πλαίσιο ενός ευρύτερου σχεδίου επέκτασης : εξήντα συνοριακά χωριά έχουν
καταστραφεί, ισοπεδωθεί, ενώ τα εδάφη τους έχουν μολυνθεί, προκειμένου να γίνει
αδύνατη η μόνιμη επιστροφή των κατοίκων και η δραστηριότητα των αγροτών μας.
Περίπου 200.000 Λιβανέζοι έχουν εκτοπιστεί· σύμφωνα με ισραηλινές πληροφορίες
και αδυνατούν να επιστρέψουν στις περιοχές νότια της λεγόμενης «κίτρινης
γραμμής».
Ποιες συγκεκριμένες κατηγορίες προβάλλετε κατά της
λιβανικής κυβέρνησης;
Η συμφωνία δεν αναγνωρίζει το Ισραήλ ως εχθρό, παρά το γεγονός
ότι καταλαμβάνει το λιβανικό έδαφος και αρνείται να αποσυρθεί. Παρέχει de facto
ατιμωρησία για τα εγκλήματα πολέμου που διαπράχθηκαν στο Λίβανο – τη δολοφονία
παιδιών, γυναικών και ηλικιωμένων, τη μαζική καταστροφή – χωρίς καμία διεθνή
ευθύνη. Ταυτόχρονα, υποχρεώνει τον λιβανικό στρατό να αντιταχθεί στον ίδιο του
τον λαό και στο δικαίωμά του στην αντίσταση στο νότιο τμήμα της χώρας, με τον
κίνδυνο ενός θρησκευτικού εμφυλίου πολέμου και την κατάρρευση του στρατού, ο
οποίος αποτελεί και ο ίδιος μέρος του θρησκευτικού συστήματος. Το πιο
ανησυχητικό είναι ότι ο κατακτητής γίνεται σύμμαχος του κράτους ενάντια στη
νόμιμη αντίσταση, κάτι που μπορεί να συγκριθεί με το καθεστώς του Βισύ που
συνεργαζόταν με τη ναζιστική Γερμανία στην κατεχόμενη Γαλλία, ενώ κομμουνιστές,
ανεξάρτητοι και γκολιστές ηγούνταν της αντίστασης.
Τι ζητάτε, λοιπόν;
Ζητάμε από όλους τους αντίθετους στη συμφωνία να ενωθούν σε
ένα ευρύ εθνικό μέτωπο για να την ανατρέψουν, όπως έγινε το 1983, όταν η
εξέγερση της 6ης Φεβρουαρίου ανέτρεψε τη «Συμφωνία της 17ης Μαΐου» μεταξύ
Ισραήλ και Λιβάνου, η οποία είχε συναφθεί με τη μεσολάβηση των Ηνωμένων
Πολιτειών. Αυτή η συμφωνία είναι ακόμη χειρότερη. Ζητάμε την άμεση παύση της
επιθετικότητας: το Ισραήλ έχει καταστρέψει το 100% των κατοικιών νότια της
λεγόμενης «κίτρινης γραμμής» (60 χωριά) και το 80% όσων βρίσκονται μεταξύ της
κίτρινης γραμμής και του ποταμού Λιτάνι, καθώς και κτίρια στα νότια προάστια
της Βηρυτού και στην κοιλάδα Μπεκάα. Ζητάμε την πλήρη απόσυρση στα σύνορα που
αναγνώρισε ο ΟΗΕ το 1949, το δικαίωμα επιστροφής και αποζημίωση για τους
εκτοπισμένους για τις κατοικίες, τις γεωργικές δραστηριότητες, τις υποδομές,
τους πολιτιστικούς χώρους που προστατεύονται από την UNESCO και τα σχολεία που
καταστράφηκαν, λόγω των οποίων φέτος δεν διεξήχθησαν καν οι τελικές εξετάσεις.
Τέλος, ζητάμε την απελευθέρωση των κρατουμένων μαχητών της αντίστασης.
Η εντολή της ειρηνευτικής αποστολής UNIFIL λήγει
στο τέλος του έτους. Ο Λίβανος την χρειάζεται ακόμα;
Απόλυτα. Ζητάμε την παράταση, όχι την αποχώρηση ή τον
περιορισμό της, ώστε το Ισραήλ να μην μπορεί να ενεργεί ανεξέλεγκτα. Καλούμε τη
διεθνή κοινότητα – συμπεριλαμβανομένης της Γερμανίας – να ασκήσει πιέσεις για
την απόσυρση του Ισραήλ, όχι για την απόσυρση της UNIFIL.
Πώς αξιολογείτε τον ρόλο της Χεζμπολάχ στη
λιβανική πολιτική; Ποια είναι η σχέση του Κομμουνιστικού Κόμματος με αυτή την
οργάνωση;
Το κόμμα μας έχει τη μακροβιότερη παράδοση αντίστασης στη
χώρα: το 1948, μετά τη σφαγή της Χούλα (πάνω από 80 νεκροί), ιδρύσαμε τη «Λαϊκή
Εθνοφρουρά», που αργότερα μετατράπηκε στις «Δυνάμεις Ανσάρ». Το 1982, με την
ισραηλινή εισβολή στη Βηρυτό, υπό την ηγεσία του γενικού γραμματέα Τζορτζ Χάουι
και του Μοχσέν Ιμπραήμ, ιδρύσαμε το «Εθνικό Μέτωπο Αντίστασης», το οποίο
απελευθέρωσε τα τρία τέταρτα του κατεχόμενου εδάφους. Με πρωτοβουλία του Ιράν
και του συριακού καθεστώτος του Άσαντ, αυτή η εθνική αντίσταση αντικαταστάθηκε
στη συνέχεια από την «Ισλαμική Αντίσταση», με θρησκευτικό χαρακτήρα·
σημειώθηκαν επιθέσεις εναντίον αριστερών διανοουμένων όπως ο Χουσεΐν Μουρούβα
και ο Μαχντί Αμέλ. Στην απελευθέρωση συνέβαλε η Χεζμπολάχ και πλήρωσε το τίμημα
με ανθρώπινες ζωές, το αναγνωρίζουμε. Ωστόσο, η αντίστασή της εξυπηρετεί τη
διατήρηση του θρησκευτικού συστήματος, το οποίο αποτελεί ακόμη και σήμερα
πυλώνα μέσω εκλογικών συμμαχιών. Ως μέλος της κυβέρνησης, είναι συνυπεύθυνη για
την κατάρρευση και την κατοχή του Λιβάνου, αν και η κύρια ευθύνη βαρύνει το
αμερικανο-ισραηλινό σχέδιο για ένα «Μεγάλο Ισραήλ».
Πώς είναι σήμερα οι σχέσεις σας με τη Χεζμπολάχ;
Η αντίστασή μας στοχεύει στην εθνική απελευθέρωση, στην
υπέρβαση της ταξικής εκμετάλλευσης και του θρησκευτικού διαχωρισμού, καθώς και
σε ένα κοσμικό και δημοκρατικό κράτος. Η Χεζμπολάχ, αντίθετα, υπερασπίζεται τον
καπιταλισμό και προσκολλάται στο θρησκευτικό πολιτικό σύστημα. Σε περίπτωση
άμεσης επιθετικής ενέργειας από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, οι θέσεις μας σε τακτικό
επίπεδο συμπίπτουν, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι συμμεριζόμαστε την αντίληψή
τους για την αντίσταση. Στο επίπεδο της εσωτερικής πολιτικής, είμαστε αντίθετοι
σε όλα τα θρησκευτικά κόμματα, συμπεριλαμβανομένης της Χεζμπολάχ. Ασκήσαμε
κριτική στην εκτόξευση των ρουκετών τους στις 2 Μαρτίου. Αυτό δεν έγινε ως
απάντηση στους 400 Λιβανέζους που σκοτώθηκαν σε 15 μήνες ούτε εναντίον των
δυνάμεων κατοχής, αλλά ως καθαρά αντίποινα για τη δολοφονία του Αλί Χαμενεΐ,
γεγονός που έκανε την ενέργεια αυτή να χάσει τον χαρακτήρα της αντίστασης, να
θέσει σε δεύτερη μοίρα τον εθνικό αγώνα και να προσφέρει στο Ισραήλ πρόσχημα
για κλιμάκωση.
Κατά τη γνώμη σας, η Χεζμπολάχ θα πρέπει να
αφοπλιστεί με τη βία;
Ο αφοπλισμός είναι πολιτικό ζήτημα, όχι στρατιωτικό. Το κράτος
δεν έχει αντισταθεί ποτέ στην κατοχή και δεν μπορεί να αρνηθεί αυτό το δικαίωμα
στον λαό. Το κρατικό μονοπώλιο στα όπλα προϋποθέτει αντίσταση εκ μέρους του
κράτους, μια υποχρέωση την οποία η κυβέρνηση της Βηρυτού δεν εκπληρώνει, μεταξύ
άλλων επειδή δεν εξοπλίζει επαρκώς τον στρατό. Προτείναμε στον πρόεδρο Τζόζεφ
Αούν και στον πρωθυπουργό Ναουάφ Σαλάμε την εθνική κινητοποίηση: υποχρεωτική
στρατιωτική θητεία, επιστράτευση των εφέδρων, εκπαίδευση από την ηλικία των 18
ετών και διαφοροποιημένες εισαγωγές όπλων, δεδομένου ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες
δεν θα εξοπλίσουν τον λιβανικό στρατό εναντίον του Ισραήλ. Και οι δύο πρόεδροι
αγνόησαν αυτή την πρόταση και, αντίθετα, διαπραγματεύτηκαν απευθείας με το
Ισραήλ χωρίς κατάπαυση του πυρός, κάτι που εμείς απορρίψαμε. Ο αφοπλισμός
πρέπει να ενταχθεί σε ένα σχέδιο εθνικής άμυνας στο πλαίσιο συνολικών πολιτικών
μεταρρυθμίσεων που αποσκοπούν στη δημιουργία ενός κοσμικού κράτους, ικανού να
αμυνθεί. Μέχρι τότε, η αντίσταση στην κατοχή παραμένει νόμιμη σύμφωνα με το
διεθνές δίκαιο.
Αποτελεί το Ιράν, κύριος υποστηρικτής της
Χεζμπολάχ, κίνδυνο για τον Λίβανο;
Ο κίνδυνος για τον Λίβανο προέρχεται από το εξωτερικό, υπό τη
μορφή της ισραηλινής επιθετικότητας και κατοχής που υποστηρίζεται από τις
Ηνωμένες Πολιτείες, και από το εσωτερικό, λόγω του πολιτικού συστήματος που χαρακτηρίζεται
από θρησκευτικές διαιρέσεις. Απορρίπτουμε κάθε ξένη προστασία – ιρανική,
αμερικανική ή άλλου είδους – αλλά είμαστε υπέρ της συνεργασίας με οποιοδήποτε
κράτος που, με βάση τον αμοιβαίο σεβασμό, συμβάλλει στην απελευθέρωση, χωρίς
υποταγή. Το ίδιο το σύστημα του Λιβάνου είναι δομικά εξαρτημένο: κάθε
θρησκευτικός ηγέτης έχει έναν ξένο προστάτη – όπως αποδεικνύουν οι παράλληλες
διαπραγματεύσεις (Ουάσιγκτον, Ισλαμαμπάντ, το «Κουαρτέτο» που αποτελείται από
το Πακιστάν, τη Σαουδική Αραβία, την Τουρκία και την Αίγυπτο), οι οποίες
πλαισιώνουν εσφαλμένα την κρίση ως θρησκευτικό και όχι πολιτικοοικονομικό
πρόβλημα, εδραιώνοντας έτσι το σύστημα – στη χειρότερη περίπτωση μέχρι το χάος
και την ομοσπονδοποίηση.
Η πολιτική του Τραμπ για τη Συρία θέτει σε κίνδυνο
τον Λίβανο; Ο Τραμπ διατηρεί καλές σχέσεις με τον προσωρινό πρόεδρο Αλ-Σαράα
και τον προέτρεψε να αναλάβει στρατιωτική δράση εναντίον της Χεζμπολάχ.
Ο βασικός κίνδυνος εξακολουθεί να προέρχεται από το αμερικανο-ισραηλινό
σχέδιο που αποσκοπεί στη διάσπαση ολόκληρης της Μέσης Ανατολής κατά μήκος
θρησκευτικών, θρησκευτικών και εθνικών συνόρων (το σχέδιο της «Νέας Μέσης
Ανατολής») με σκοπό να αποκτήσει, στο πλαίσιο της τρέχουσας διεθνούς
σύγκρουσης, τον έλεγχο των κοιτασμάτων πετρελαίου και φυσικού αερίου της
περιοχής και των δρόμων μεταφοράς, εμποδίζοντας έτσι τη γέννηση μιας νέας
πολυπολικής παγκόσμιας τάξης. Οι Ηνωμένες Πολιτείες κατέχουν το 50% των
παγκόσμιων πόρων πετρελαίου και φυσικού αερίου, ενώ η Μέση Ανατολή περίπου το
30%· ο στόχος της Ουάσιγκτον είναι ο έλεγχος του 80% του παγκόσμιου πετρελαίου,
προκειμένου να ασκήσει οικονομική πίεση στην Κίνα και τη Ρωσία. Εξ ου και η
επιθετικότητα εναντίον του Ιράν, η υποστήριξη στον πόλεμο της Γάζας για την
εξάλειψη του παλαιστινιακού ζητήματος και η ανοχή της ισραηλινής κατοχής στο
νότιο τμήμα της Συρίας με το πρόσχημα μιας «ζώνης ασφαλείας», όπως συνέβη και
στο νότιο Λίβανο, παρότι η Χεζμπολάχ δεν έχει παρουσία στη Συρία και η Δαμασκός
βρίσκεται ήδη σε διαπραγματεύσεις με το Ισραήλ. Ναι, η πολιτική του Τραμπ βάζει
σε κίνδυνο τόσο τον Λίβανο όσο και τη Συρία, καθώς καμία χώρα δεν ωφελείται από
την ισραηλινή κατοχή και η υπακοή στην Ουάσιγκτον είναι επιζήμια. Ο Αλ-Σαράα
ποντάρει στη μη παρέμβαση, μέχρι στιγμής έχει ελέγξει τα σύνορα για να
εμποδίσει τη λαθραία διακίνηση όπλων που προορίζονται για τη Χεζμπολάχ και
δίνει προτεραιότητα στα εσωτερικά προβλήματα. Μια συριακή επέμβαση ενέχει τον
κίνδυνο αντιδράσεων από τους Ιρανούς συμμάχους στο Ιράκ και την Υεμένη, καθώς
και θρησκευτικών συγκρούσεων στην περιοχή, κάτι που θα ήταν αντιπαραγωγικό για
όλα τα εμπλεκόμενα μέρη.
Εδώ και πολλά χρόνια ο Λίβανος βρίσκεται σε βαθιά
οικονομική κρίση που χαρακτηρίζεται από ραγδαία αύξηση του πληθωρισμού, μια
κατάσταση που ωθεί τους νέους να εγκαταλείψουν τη χώρα. Ποια είναι η τρέχουσα
κατάσταση;
Η εξέγερση της 17ης Οκτωβρίου 2019 κατά της κυβέρνησης
σηματοδότησε την κατάρρευση μιας πολιτικής που εστίαζε αποκλειστικά στον
τραπεζικό και τον κτηματομεσιτικό τομέα, παραμελώντας τη βιομηχανία, τη γεωργία
και την οικονομία της γνώσης. Η εξουσιαστική ελίτ λεηλάτησε τις αποταμιεύσεις –
ιδίως αυτές των μικρών αποταμιευτών και των συνταξιοδοτικών ταμείων –
προκαλώντας μαζικό πληθωρισμό: οι μισθοί έχασαν περίπου το 85 τοις εκατό της
αγοραστικής τους δύναμης. Σύμφωνα με την Οικονομική και Κοινωνική Επιτροπή των
Ηνωμένων Εθνών για τη Δυτική Ασία (ESCWA), το 2023-24 η ανεργία έφτασε το
27,6%, το υψηλότερο ποσοστό μεταξύ των δέκα αραβικών χωρών που εξετάστηκαν –
2,4 φορές τον περιφερειακό μέσο όρο – παρά τη μετανάστευση περίπου 250.000
Λιβανέζων μόνο το 2024, η οποία διαφορετικά θα είχε αυξήσει περαιτέρω το
ποσοστό. Η μεσαία τάξη έχει καταστραφεί: ένας συνταξιούχος που παλαιότερα
λάμβανε 2.600 δολάρια, σήμερα λαμβάνει 400. Πάνω από το 50% του πληθυσμού ζει
σε συνθήκες ακραίας φτώχειας, περίπου ένα εκατομμύριο άνθρωποι είναι
εκτοπισμένοι και πολλές οικογένειες επιβιώνουν χάρη στα εμβάσματα που στέλνουν
τα παιδιά τους που έχουν μεταναστεύσει.
Μπορείτε να περιγράψετε ακόμα πιο συγκεκριμένα πόσο
δύσκολη έχει γίνει η καθημερινή ζωή;
Με την de facto ιδιωτικοποίηση των δημόσιων υπηρεσιών, οι
πολίτες πληρώνουν τρεις φορές για το ηλεκτρικό ρεύμα: μία φορά στον κρατικό
προμηθευτή, ο οποίος παρέχει ρεύμα μόνο για λίγες ώρες την ημέρα· μία δεύτερη
φορά στους ιδιοκτήτες ιδιωτικών γεννητριών, που συνδέονται με τους ισχυρούς των
γειτονιών τους (στην τιμή των 120 δολαρίων το μήνα για κάθε 5 αμπέρ)· και μία
τρίτη φορά για τη δική τους γεννήτρια. Η ηλεκτρική ενέργεια στο Λίβανο
συγκαταλέγεται επομένως μεταξύ των πιο ακριβών στον κόσμο. Η κατάσταση είναι ίδια
και για το νερό: οι οικογένειες πληρώνουν στο κράτος τέλη ύδρευσης που δεν
καλύπτουν τις ανάγκες τους, στη συνέχεια πληρώνουν μια δεύτερη φορά για το νερό
που παρέχεται από ιδιωτικά βυτιοφόρα και μια τρίτη φορά για το εμφιαλωμένο
πόσιμο νερό. Η οικονομία του Λιβάνου έχει καταστεί έντονα εξαρτημένη από το
δολάριο, η αγοραστική δύναμη του οποίου έχει μειωθεί δραστικά λόγω της
εκτόξευσης των τιμών, ενώ οι έμμεσοι φόροι πλήττουν τους φτωχούς. Μέχρι στιγμής
δεν έχουν γίνει αναπροσαρμογές μισθών για τους δημόσιους υπαλλήλους ούτε
αυξήσεις μισθών για τους εργαζόμενους.
Τι κάνει η κυβέρνηση για να αντιμετωπίσει αυτή την
κατάσταση;
Φοβόμαστε μια νέα κατάρρευση: πόλεμο, εκτοπισμούς,
μετανάστευση, ελλείψει εναλλακτικών πολιτικών. Οι διαδοχικές κυβερνήσεις έχουν
διαλύσει τη δημόσια διοίκηση και έχουν ιδιωτικοποιήσει τους κεντρικούς τομείς,
ενώ οι τράπεζες και η κερδοσκοπία στον τομέα των ακινήτων παρέμειναν
προστατευμένες. Ας πάρουμε για παράδειγμα το κέντρο της Βηρυτού: η ιστορική
πόλη παραχωρήθηκε στην ιδιωτική κατασκευαστική εταιρεία «Solidere»· οι μικροί
επιχειρηματίες αποζημιώθηκαν μόνο με μετοχές χωρίς αξία, ενώ οι ίδιοι οι
ιδρυτές της εταιρείας αποκόμισαν τεράστια κέρδη. Ενώ οι αυξήσεις των μισθών θα
απειλούσαν, όπως φαίνεται, τον πληθωρισμό και τη συναλλαγματική ισοτιμία,
ταυτόχρονα θα έπρεπε να διατεθούν δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια για τη διάσωση
των τραπεζών και την αποζημίωση των μεγάλων επενδυτών. Το κράτος παραπονιέται
συνεχώς για ελλείμματα – στον τομέα της φορολογίας, του εμπορίου, της
ηλεκτρικής ενέργειας, της κοινωνικής ασφάλισης, των συνοριακών ελέγχων, της
άμυνας –, αλλά καταγράφει πλεόνασμα όταν πρόκειται για την προστασία των
πλουσίων. Αυτό που θα ήταν απαραίτητο είναι: η αναγνώριση της αφερεγγυότητας των
τραπεζών αντί της διάσωσής τους, η ανάληψη των ζημιών από όσους αποκόμισαν
κέρδη αντί από την κοινωνία, ένας προοδευτικός φόρος επί της περιουσίας αντί
για περαιτέρω έμμεσους φόρους εις βάρος των εργατών και των υπαλλήλων.
Ποια οικονομική πολιτική προτείνετε ως εναλλακτική
λύση στα λεγόμενα νεοφιλελεύθερα προγράμματα διαρθρωτικής προσαρμογής του ΔΝΤ,
τα οποία ο Λίβανος αναγκάζεται εδώ και καιρό να εφαρμόζει;
Η προσέγγισή μας είναι πρωτίστως πολιτική: όσοι οδήγησαν τον
Λίβανο στην καταστροφή δεν μπορούν να αποτελέσουν τη λύση. Εργαζόμαστε πάνω σε
ένα σχέδιο για το κόμμα, την Αριστερά και μια ευρεία δημοκρατική συμμαχία που
θα αντικαταστήσει το σημερινό μοντέλο με μια παραγωγική οικονομία, δίνοντας
ιδιαίτερη έμφαση στη βιομηχανία, τη γεωργία, την υψηλή τεχνολογία, τον τουρισμό
και τις βασικές υπηρεσίες, σε έναν ενιαίο προοδευτικό φόρο επί του εισοδήματος
και των κερδών, στη συνεταιριστική γεωργία, στη συνεχή αναπροσαρμογή των
μισθών, καθώς και στη δωρεάν εκπαίδευση και υγειονομική περίθαλψη. Δεν
απορρίπτουμε την ιδιωτικοποίηση κατ’ αρχήν, αλλά οι στρατηγικοί τομείς –
εκπαίδευση, υγεία, μεταφορές, ηλεκτρική ενέργεια, ύδρευση, λιμάνια, αεροδρόμια,
τηλεπικοινωνίες – πρέπει να παραμείνουν δημόσιοι, καθώς η ιδιωτικοποίησή τους
επιδεινώνει τη θρησκευτική διαίρεση και πλουτίζει την ελίτ. Ζητάμε επίσης την
ηλεκτρονική διακυβέρνηση και τη ψηφιακή διοίκηση. Περίπου ένα εκατομμύριο
εσωτερικά εκτοπισμένοι ζουν σε σχολεία, αθλητικά κέντρα, τζαμιά και εκκλησίες·
οι ειδικευμένοι εργαζόμενοι μεταναστεύουν μαζικά. Ο Λίβανος πρέπει να κινητοποιήσει
τη διασπορά του και να κινητοποιήσει τη διεθνή υποστήριξη υπέρ των εκτοπισμένων
του, περίπου ενός εκατομμυρίου Σύρων προσφύγων και 250 χιλιάδων Παλαιστινίων
προσφύγων.
Ασκείτε σφοδρή κριτική στο θρησκευτικό σύστημα του
Λιβάνου, το οποίο κατανέμει τα αξιώματα σύμφωνα με ένα αναλογικό σύστημα που
βασίζεται στη θρησκευτική υπαγωγή μεταξύ χριστιανών, σουνιτών και σιιτών. Είναι
πραγματικά δυνατή μια αλλαγή;
Το σύστημα δεν είναι μόνο θρησκευτικό, αλλά και δομικά
εξαρτημένο από το εξωτερικό: κάθε θρησκευτικός ηγέτης έχει έναν ξένο προστάτη·
οι συγκρούσεις μεταξύ αυτών των δυνάμεων προστασίας εκδηλώνονται στο εσωτερικό
της χώρας με τη μορφή μιας ατέρμονης σπείρας πολέμου. Το σύστημα χρησιμεύει για
να διαιρεί τον λαό, ώστε οι θρησκευτικές αστικές τάξεις να μπορούν να
εκμεταλλεύονται όλες τις κοινωνικές τάξεις. Στο επίπεδο της εσωτερικής πολιτικής
λειτουργεί ως αναλογικό σύστημα: τα δημόσια αξιώματα, οι θέσεις στα σχολεία, η
πρόσβαση στα νοσοκομεία ακόμη και οι προεδρίες των διοικητικών συμβουλίων των
δημόσιων επιχειρήσεων κατανέμονται με βάση το θρήσκευμα και την πίστη αντί για την αξία, με διπλές
δομές για κάθε θρησκεία αντί να παρέχονται υπηρεσίες με βάση τις ανάγκες. Αυτό
διατηρεί τους πολίτες σε κατάσταση εξάρτησης από τους θρησκευτικούς προστάτες
για παροχές που στην πραγματικότητα θα έπρεπε να αποτελούν δικαιώματα. Το
κεντρικό καθήκον του Κομμουνιστικού Κόμματος και των δημοκρατικών δυνάμεων της
Αριστεράς είναι να αναπτύξουν ένα εναλλακτικό πολιτικό σχέδιο που θα καταργεί
την πολιτική λειτουργία του θρησκευτικού διαχωρισμού ως ένα βήμα προς ένα
δημοκρατικό και κοσμικό κράτος με βάση την εθνικότητα, στον δρόμο προς τον
σοσιαλισμό.
Πού εκδηλώνονται με ιδιαίτερα εμφανή τρόπο οι
αρνητικές συνέπειες;
Κυρίως στο εκλογικό σύστημα, το οποίο βασίζεται στον
θρησκευτικό διαχωρισμό αντί για το αναλογικό σύστημα σε μεγάλες μικτές
εκλογικές περιφέρειες· στην απουσία εθνικής νομοθεσίας για τα κόμματα, με
αποτέλεσμα η θρησκεία και το κόμμα να συμπίπτουν και οι ηγέτες να
παρουσιάζονται ως εκπρόσωποι της «δικής τους» θρησκείας· καθώς και στο δικαίωμα
διαμονής, το οποίο υποχρεώνει τους ψηφοφόρους να ψηφίζουν στον τόπο καταγωγής
τους και όχι στον τόπο διαμονής τους, γεγονός που εξασφαλίζει στα κόμματα που
βρίσκονται στην εξουσία τον έλεγχο των μετακινήσεων και των ψήφων. Παρά τις
συνταγματικές διατάξεις, όπως το άρθρο 22 (δικαίωμα ψήφου χωρίς θρησκευτική
διάκριση), το άρθρο 95 (όργανο για την κατάργηση του πολιτικού θρησκευτικού
διαχωρισμού) και το άρθρο 24 (Γερουσία), οι κυβερνήσεις αρνούνται την εφαρμογή
τους. Η πιο σοβαρή περίπτωση αφορά το εκπαιδευτικό σύστημα: τα ιδιωτικά σχολεία
και πανεπιστήμια θρησκευτικού χαρακτήρα, τα οποία έχουν ως επί το πλείστον ακριβά
δίδακτρα, διαχωρίζουν τα παιδιά με βάση το θρήσκευμα τους από την αρχή της
σχολικής φοίτησης και απορροφούν το 70 τοις εκατό των μαθητών, ενώ τα δημόσια
σχολεία καλύπτουν μόνο το 30 τοις εκατό. Αυτό δημιουργεί κοινωνικές διακρίσεις
που συγκαλύπτουν την πραγματική ταξική σύγκρουση.
Πώς θα πρέπει να μεταρρυθμιστεί το πολιτικό
σύστημα;
Ζητάμε την οικοδόμηση ενός κοσμικού, δημοκρατικού και
πολιτικού κράτους, θεμελιωμένου στην κοινωνική δικαιοσύνη και στις πλήρεις
πολιτικές ελευθερίες – συμπεριλαμβανομένης της ελευθερίας της πίστης και της
λατρείας για όλες τις θρησκείες –, ενός ισχυρού κράτους που θα υπερασπίζεται
αυτόνομα την κυριαρχία του. Αυτό θα πρέπει να υλοποιηθεί συγκεκριμένα μέσω
συνταγματικών διατάξεων που μέχρι σήμερα δεν έχουν εφαρμοστεί: η διατήρηση της
κυριαρχίας του δημοσίου σε βασικούς τομείς (ηλεκτρική ενέργεια, νερό, λιμάνια,
αεροδρόμια, τηλεπικοινωνίες, εκπαίδευση) εκτός οποιασδήποτε ιδιωτικοποίησης·
ένα αναλογικό εκλογικό σύστημα σε μία ενιαία εθνική εκλογική περιφέρεια χωρίς
θρησκευτικούς περιορισμούς (τουλάχιστον μεγάλες και μικτές από θρησκευτική
άποψη περιφέρειες), ώστε οι ψήφοι να μην χάνονται σε μικρούς θρησκευτικούς
θύλακες · ένας εθνικός νόμος για τα κόμματα με ελάχιστο ποσοστό μικτής και μη θρησκευτικής
συμμετοχής, που θα εφαρμοστεί σταδιακά· ένα ενιαίο αστικό δίκαιο σε θέματα
ληξιαρχικών ζητημάτων, αρχικά προαιρετικό, δεδομένου ότι επί του παρόντος στο
Λίβανο δεν είναι δυνατή η σύναψη πολιτικών γάμων και τα ζευγάρια πρέπει να
μεταβαίνουν στην Κύπρο για να το πράξουν· μεταρρύθμιση της καταγραφής της
κατοικίας και των εκλογικών καταλόγων, ώστε οι πολίτες να μπορούν να ψηφίζουν
στον τόπο διαμονής τους.
