της Λαβίνια Μαρκέτι
Το ισραηλινό ανακοινωθέν: «Η επιχείρηση διεξήχθη ειρηνικά και χωρίς θύματα».
ΤΟ ΚΡΑΤΟΣ ΜΑΦΙΑ ΤΟΥ ΙΣΡΑΗΛ.
https://www.facebook.com/photo/?fbid=122093735762156950&set=a.122093735924156950
ΠΡΟΛΟΓΟΣ
Πρέπει να ξεκινήσουμε από μια παρατήρηση που θα φανεί κυνική, αλλά που στην πραγματικότητα είναι απλώς ειλικρινής: αυτό που φαίνεται στις φωτογραφίες των μελών του πληρώματος της Στόλου, οι μώλωπες στο πλευρό, οι διασταλμένες κόρες κάτω από πρησμένο οφθαλμικό τόξο, ο ώμος ακινητοποιημένος με επίδεσμο, η πλαστική σφαίρα που έμεινε στο πλευρό ως αναμνηστικό, τα χέρια σημαδεμένα από τις πλαστικές χειροπέδες, το σπασμένο ρινικό διάφραγμα, είναι η συνήθης πρακτική. Καμία υπερβολή ή παρέκκλιση, ας μην τις θεωρήσουμε ως ατομικό λάθος ενός στρατιώτη που έχασε το μυαλό του. Είναι το τυπικό πρωτόκολλο υποδοχής που οι ισραηλινές δυνάμεις επιφυλάσσουν σε όποιον δεν τους αρέσει. Είναι, μάλιστα η ήπια εκδοχή του πρωτοκόλλου. Στους συμμετέχοντες του Στόλου Sumud, Ιταλούς, Ισπανούς, Γάλλους, Βραζιλιάνους, ευρωβουλευτές, συνδικαλιστές, γιατρούς, ακτιβιστές, παραχωρήθηκε αυτό που ο Τσαχάλ δεν παραχωρεί ποτέ σε έναν Παλαιστίνιο. Για παράδειγμα, να παραμείνουν ζωντανοί, να επιστρέψουν για να το διηγηθούν, να δείξουν τα τραύματά τους μπροστά σε μια κάμερα στην πόλη τους. Οι φωτογραφίες υπάρχουν επειδή τα ευρωπαϊκά πρόσωπα των θυμάτων έχουν διπλωματική αξία. Τα σώματα των Παλαιστινίων δεν έχουν αυτό το προνόμιο, τα σώματα των Παλαιστινίων, κατά μέσο όρο, στην καλύτερη περίπτωση, αποτελούν στατιστικά στοιχεία.
Πρέπει να ειπωθεί, λοιπόν, πριν από οτιδήποτε άλλο, και με την απαραίτητη ψυχραιμία : ήταν ευγενικοί! Χτύπησαν χωρίς να το παρακάνουν. Η «ευγένεια» είναι αυστηρά ανάλογη με το χρώμα του διαβατηρίου.
ΜΑΦΙΌΖΙΚΕΣ ΜΕΘΟΔΟΙ ΚΑΙ ΣΥΝΕΧΕΙΑ
Έχω ήδη γράψει, ότι η σύγχρονη ισραηλινή βία δεν είναι υπερβολική ούτε εξαιρετική, αλλά μάλλον μια απόλυτη βία, με την κυριολεκτική έννοια μιας βίας που πλήττει ταυτόχρονα τη βιολογική ζωή (την πείνα, τη δίψα, την αθεράπευτη ασθένεια, τη γέννηση που καθίσταται αδύνατη), τη σχεσιακή ζωή (την καταστροφή των οικογενειών, των γειτονιών, των φιλικών δεσμών, των χώρων πένθους), τη συμβολική ζωή (την καταστροφή των νεκροταφείων, την κατεδάφιση των τζαμιών, τη διαπόμπευση στα βίντεο TikTok των στρατιωτών που φορούν τα εσώρουχα των εκτοπισμένων γυναικών), τη θεσμική ζωή (τον αποκεφαλισμό των πανεπιστημίων, την εξόντωση των αρχείων, την εξάλειψη των γιατρών, των παιδίατρων, των μεταφραστών). Η ίδια διαδικασία, εξάλλου, εφαρμόζεται εδώ και δεκαετίες σε μικρότερη κλίμακα νότια του ποταμού Λιτάνι, σύμφωνα με το δόγμα Dahiya, τη στρατιωτική στρατηγική ασύμμετρου πολέμου που αναπτύχθηκε από τις Ισραηλινές Δυνάμεις που διαμόρφωσε ο Gadi Eizenkot μετά το 2006 και που σήμερα έχει ενσωματωθεί στο επιχειρησιακό εγχειρίδιο της Επιχείρησης Αιώνιο Σκοτάδι. Πρόκειται για δύο μεθόδους από το ίδιο εργαστήριο.
Αυτό που προσθέτει η Sumud Flotilla, και που δικαιολογεί το ίδιο το γεγονός της γραφής, πέρα από το άμεσο καθήκον της αλληλεγγύης, είναι η απόδειξη ότι ο μηχανισμός δεν ασκείται μόνο εντός αραβικών ορίων. Ξανοίγεται στη θάλασσα, αναχαιτίζει Ευρωπαίους πολίτες, ασκεί πάνω τους μια προσαρμοσμένη μορφή της ίδιας «λειτουργικότητας». Προσαρμοσμένη, αλλά όχι διαφορετική. Είναι η Κόζα Νόστρα που, αφού έχει εξουδετερώσει τη γειτονιά, στέλνει μια ευγενική προειδοποίηση στον σύμβουλο που ήρθε από το βορρά και τόλμησε να ρίξει μια ματιά. Ο σύμβουλος επιστρέφει στο σπίτι του με μαυρισμένα μάτια και καταλαβαίνει. Είναι η μέθοδος που η μαφία, στο εσωτερικό της λεξιλόγιο, αποκαλεί «mandare a dire»: να μην μιλάς άμεσα, να αφήνεις το σώμα, το σώμα του αντιπάλου, να μιλήσει στη θέση σου.
ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΙΟΙ ΚΑΙ ΛΙΒΑΝΕΖΟΙ ΔΕΝ ΕΠΙΣΤΡΕΦΟΥΝ ΣΧΕΔΟΝ ΠΟΤΕ
Τα σώματα των ακτιβιστών του Στόλου επιστρέφουν στη Ρώμη, στη Μαδρίτη, στη Βαρκελώνη, στο Σάο Πάολο, στην Κωνσταντινούπολη, εκτός από δύο, τυ Thiago Avila και του Παλαιστίνιου Saif Abu Keshek, που κρατήθηκαν από τις ισραηλινές αρχές, ξέρουμε καλά γιατί. Σε αυτούς θα επιφυλαχθεί παλαιστινιακή μεταχείριση. Τα σώματα των Παλαιστινίων που έκαναν ουρά στο φορτηγό με τα άλευρα στο Khan Younis, των παιδιών που βομβαρδίστηκαν στις σκηνές του Mawasi, των νεογέννητων που πέθαναν από σήψη στα τμήματα χωρίς αποστειρωμένο νερό του al-Ahli, δεν επιστρέφουν. Έχουν πεθάνει, σε δυόμισι χρόνια, σε αριθμούς που η ιστορία θα δυσκολευτεί ακόμη και να αναφέρει. Η «ευαισθησία» που επιφυλάσσεται στους Ευρωπαίους είναι η ακριβής υπογραφή της ανισότητας που δικαιολογεί το ταξίδι. Οι πληγές, οι ελαφριές, αυτές που μπορούν να φωτογραφηθούν και να επιδειχθούν, είναι ο ελάχιστος φόρος που απαιτεί το μαφιόζικο κράτος για να σας δώσει τη συγκατάθεσή του. Ήταν ο προβλεπόμενος φόρος. Ήταν η απόδειξη. Είναι, επίσης, η απόδειξη ότι το ταξίδι είχε λόγο ύπαρξης.
Η ΜΑΦΙΑ. ΠΑΡΑΛΛΗΛΙΣΜΟΙ
Προσπαθώ να καταγράψω τους παραλληλισμούς επειδή στην επιχείρηση που διεξήχθη τη νύχτα μεταξύ Τετάρτης 29 και Πέμπτης 30 Απριλίου 2026 από τη Shayetet 13, την ελίτ μονάδα των εισβολέων του ισραηλινού Ναυτικού, του τοπικού ισοδύναμου των Navy SEAL, εβδομήντα ναυτικά μίλια από το δυτικό άκρο της Κρήτης, σε διεθνή ύδατα, σε απόσταση άνω των χιλίων χιλιομέτρων από τις ακτές του Τελ Αβίβ, αυτά τα χαρακτηριστικά εμφανίζονται όλα μαζί, σαν σε ένα διδακτικό εγχειρίδιο οργανωμένης εγκληματολογίας.
(α) Η δράση εκτός δικαιοδοσίας, στα κατώφλια των άλλων. Η πρώτη κίνηση της μαφίας είναι πάντα η διεκδίκηση μιας δικαιοδοσίας που δεν της ανήκει. Ο αφεντικό αποφασίζει ποιος μπορεί να περνάει από τη γειτονιά του, ακόμη και όταν η γειτονιά είναι ο δημόσιος δρόμος. Το Ισραήλ δεν αναχαίτισε το Στόλο τρία μίλια από τις ακτές της Γάζας, όπου θα μπορούσε να επικαλεστεί, ενάντια σε κάθε απόδειξη, αλλά παρόλα αυτά να επικαλεστεί, το δικό του ναυτικό αποκλεισμό. Τα πολεμικά πλοία του Τελ Αβίβ διένυσαν περισσότερα από χίλια χιλιόμετρα ανοιχτής θάλασσας για να αναχαιτίσουν, στη μέση της ανατολικής Μεσογείου, δεκατέσσερα μίλια από τα ελληνικά χωρικά ύδατα, εξήντα πέντε ιστιοφόρα γεμάτα άοπλους πολίτες. Το μήνυμα είναι σαφές: η θάλασσα γύρω από τη Γάζα, η θάλασσα γύρω από την Κύπρο, η θάλασσα γύρω από την Κρήτη, η θάλασσα, γενικά, είναι δική μας. Όποιος πλησιάζει πληρώνει το αντίτιμο της «προστασίας» με μώλωπες, με τηλέφωνα πεταμένα στη θάλασσα, με σκάφη ακυβέρνητα. Είναι η ίδια λογική της Κόζα Νόστρα που κάνει έναν καταστηματάρχη της Κατάνια να πληρώνει «προστασία» όπως και έναν της Μπαγκέρια, επειδή το έδαφος είναι αυτό που ο «Νονός» δηλώνει ότι είναι δικό του, όχι αυτό που του αναγνωρίζει ο νόμος.
(β) Η σωματική τιμωρία ως σημάδεμα. Η μαφία δεν σκοτώνει μόνο, κυρίως σημαδεύει. Το σπασμένο ζυγωματικό, το μωβ μαύρο μάτι, το στραβωμένο ρινικό διάφραγμα, είναι η υπογραφή μιας οργάνωσης που θέλει να αναγνωριστεί. Ο μαφιόζος του Παλέρμο άφηνε την πέτρα στο στόμα του προδότη όχι για να τον σκοτώσει καλύτερα, αλλά για να πει το πτώμα με ποιον κώδικα παραβιάστηκε ένας κανόνας. Τα πρόσωπα των ακτιβιστών του Στόλου, που φωτογραφήθηκαν από τους ίδιους τους ακτιβιστές την ημέρα της απελευθέρωσης, που εκτέθηκαν στο Eye On Palestine, που μοιράστηκαν δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι, είναι μια υπογραφή. Είναι η ίδια πέτρα στο στόμα: το κράτος που τα δημιούργησε θέλει να τα δουν. Δεν ενδιαφέρεται να τα κρύψει. Ενδιαφέρεται το επόμενο πλοίο, όταν σαλπάρει, να ξέρει. Και ότι όσοι θα μείνουν στο σπίτι, βλέποντάς τες, να καταλάβουν ότι το τίμημα της αλληλεγγύης είναι το τίμημα που είναι χαραγμένο σε ένα ανοιχτό φρύδι, σε ένα σπασμένο διάφραγμα, σε έναν ώμο ακινητοποιημένο με έναν λευκό βαμβακερό επίδεσμο, φωτογραφημένο μπροστά από ένα παράθυρο ενός οχυρού στην έρημο Νεγκέβ.
(γ Το εκφοβιστικό σενάριο που προηγήθηκε της πράξης. Κοιτάζουμε σχεδόν πάντα τη βία, σχεδόν ποτέ τη σκηνοθεσία της βίας. Η περιγραφή της επιβίβασης, όπως την μεταδίδουν από το πλοίο οι ανταποκριτές Andrea Sceresini για την εφημερίδα Il manifesto και Alessandro Mantovani για το Fatto Quotidiano, είναι ένα μικρό αριστούργημα μαφιόζικου θεάτρου: γρήγορα φουσκωτά χωρίς φώτα που κάνουν σλάλομ μέσα στη νύχτα ανάμεσα στα ιστιοφόρα· τουλάχιστον μια ντουζίνα drones που πετούν σε χαμηλό ύψος· συσκευές παρεμβολής που θέτουν ταυτόχρονα εκτός λειτουργίας τους ασυρμάτους VHF και τις συνδέσεις Starlink, δηλαδή απομονώνουν ακουστικά τα θύματα, όπως γίνεται με τον τρόμο σε μια παλιά ταινία νουάρ που ο δολοφόνος κόβει το τηλέφωνο πριν μπει· ανιχνευτές, προβολείς, λέιζερ στραμμένα πάνω τους, κραυγές στα εβραϊκά, πολυβόλα με λέιζερ σκόπευσης στραμμένα στα σωσίβια των ακτιβιστών που κάθονται σε κύκλο. Όλος αυτός ο πολεμικός μηχανισμός, μια μοίρα σύγχρονων πολεμικών πλοίων εναντίον ανθρώπων με εσώρουχα και το διαβατήριο στο χέρι, δεν γίνεται τακτικά για να κερδίσουν. Η αντίσταση είχε ήδη ακυρωθεί: η εκπαίδευση του Στόλου προβλέπει ρητά την παθητική αντίσταση, χέρια ψηλά, καμία αντίδραση, ρίψη των τηλεφώνων στη θάλασσα για να μην παραδοθούν άθικτα. Όλος αυτός ο μηχανισμός χρησιμεύει για να δημιουργηθεί μια σχέση. Είναι το τελετουργικό του στρατιώτη της Κόζα Νόστρα που αναγκάζει το νέο μέλος να φιλήσει τη φωτογραφία του άγιου Νονού: ένα αντίστροφο μυστήριο, στο οποίο το βάπτισμα δίνεται από αυτόν που έχει στρέψει το όπλο του στο πρόσωπο σου.
(δ) Η τελετουργική ταπείνωση του σώματος με δεμένα χέρια. Μόλις επιβιβαστούν, η διαταγή είναι να μετακινηθούν στην πλώρη, να γονατίσουν, με τα χέρια στο έδαφος. Οι πλαστικές δεματικές ταινίες, σφιγμένες μέχρι να κόψουν την κυκλοφορία του αίματος, οι εκδορές στους καρπούς που φαίνονται σε περισσότερες από μία φωτογραφίες είναι η σφραγίδα, είναι ο υλικός δεσμός μιας σχέσης υποταγής που η μαφία γνωρίζει στα εσωτερικά της τελετουργικά: το σχοινί στο λαιμό του μυούμενου κατά τη διάρκεια της «punciuta», το τελετουργικό χαστούκι του Νονού, η κάμψη του κεφαλιού που επιβάλλεται στον προδομένο. Ο ξυλοδαρμός, οι κλωτσιές, το σύρσιμο πάνω στο κατάστρωμα του πλοίου ενός σώματος που έχει ήδη ακινητοποιηθεί, ο πυροβολισμός με τρεις σφαίρες ενός σκάφους που στη συνέχεια παρασύρθηκε, είναι πράξεις που χρησιμεύουν για να αποτυπώσουν στο σώμα του θύματος την οριστική γνώση του ποιος διατάζει. Τα γδαρμένα γόνατα όσων αναγκάστηκαν να συρθούν, οι μώλωπες στο κάτω μέρος της πλάτης που η γυναίκα στο τελευταίο κολάζ δείχνει κάτω από το μανίκι του γκρι μάλλινου πουλόβερ, είναι το στίγμα της αναγκαστικής μύησης.
(ε) Η αφηγηματική τιμωρία: το «βίντεο του τρόμου». Εδώ η υπόθεση της 30ής Απριλίου προσθέτει κάτι που, από όσο γνωρίζω, δεν έχει άμεσο προηγούμενο στην ιστορία ακόμη και των πιο βίαιων σύγχρονων πολιτοφυλακών, αλλά είναι αντίθετα απόλυτα συνεπές με το συμβολισμό της μαφίας. Ο Ιταμάρ Μπεν Γβίρ, υπερεθνικιστής υπουργός Εθνικής Ασφάλειας, έδωσε εντολή να προβληθεί στους 175 απαχθέντες ακτιβιστές, πριν από την απέλασή τους, ένα βίντεο διάρκειας σαράντα τριών λεπτών που στο Ισραήλ αποκαλούν «βίντεο του τρόμου»: ένα μοντάζ από τα βίντεο των βιαιοτήτων της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023. Στους αιχμαλώτους που ήταν δεμένοι με χειροπέδες σε ένα στρατόπεδο επιβλήθηκε, ως αναπόσπαστο μέρος της απαγωγής, να το παρακολουθήσουν. Είναι η κλασική διαδικασία της μαφίας που υποχρεώνει τον μάρτυρα να δει, να παρακολουθήσει τον ξυλοδαρμό του φίλου του, να παρακολουθήσει τις φωτογραφίες των παιδιών του που έχουν εξαφανιστεί, να παρακολουθήσει το βίντεο του αντιπάλου που έχει εξοντωθεί. Η αναγκαστική προβολή του βίντεο της 7ης Οκτωβρίου δεν είχε καμία ενημερωτική λειτουργία· είχε τη λειτουργία εκβιασμού. Έλεγε: «αυτό μας νομιμοποιεί να κάνουμε τα πάντα· είστε με το μέρος εκείνων που έκαναν αυτό· το σώμα σας, λοιπόν, μας ανήκει». Ο δημοσιογράφος Αντρέα Σκερεσίνι, που απήχθη από το πλοιάριο Holy Blue, ο μόνος Ιταλός δημοσιογράφος που αιχμαλωτίστηκε, και οι σύντροφοί του στην αιχμαλωσία δέχτηκαν αυτό το «καλωσόρισμα». Πρόκειται για το φιλί του θανάτου μεταμορφωμένο σε οπτικοακουστικό υλικό.
(στ) Η επιβαλλόμενη σιωπή: η κατάσχεση του πολιτικού υλικού. Υπάρχουν στοιχεία που δεν φωτογραφίζονται εύκολα, αλλά πρέπει να τα θυμόμαστε. Από τους ακτιβιστές κατασχέθηκαν, όπως αναφέρουν οι διοργανωτές και οι ίδιοι οι ακτιβιστές κατά την επιστροφή τους από την προηγούμενη αποστολή του Σεπτεμβρίου 2025, και όπως φαίνεται να συμβαίνει και τώρα, μετρητά, τηλέφωνα, σκληροί δίσκοι, κάρτες μνήμης, ρούχα, ακόμη και παλαιστινιακές σημαίες που θα τις έδιναν στα παιδιά της Γάζας. Δεν υπήρχε κανένας επιχειρησιακός λόγος: ήταν πολιτικό υλικό, και παρόλα αυτά δεν επιστρέφεται. Είναι το ποσό της «προστασίας». Το μήνυμα : όποιος μπλέκεται σε αυτή την ιστορία δεν επιστρέφει σπίτι του άθικτος. Όποιος επιστρέψει για να μιλήσει γι' αυτό, θα το κάνει γνωρίζοντας ότι έχασε κάτι επειδή το έκανε.
(ζ) Η υπογραφή υπό πίεση, δηλαδή η απέλαση μεταμφιεσμένη σε νόμο. Στις 28 Μαρτίου 2026, να το θυμάστε, γιατί είναι μια νομικά σημαντική ημερομηνία, το ισραηλινό Κοινοβούλιο ενέκρινε έναν νέο νόμο : τη μείωση από εβδομήντα δύο σε είκοσι τέσσερις ώρες της προθεσμίας απέλασης για τους ακτιβιστές των αποστολών προς τη Γάζα. Ένας νόμος που φτιάχτηκε καθαρά για τη Στόλο. Το μαφιόζικο φιλί του θανάτου προβλέπει πάντα, μετά την επίδειξη δύναμης, μια τυπική «συμφιλίωση»: το θύμα υπογράφει, μπροστά στον αφεντικό, κάποια δήλωση (ότι δεν θα διαμαρτυρηθεί, ότι δεν θα μιλήσει, ότι θα σταματήσει να δουλεύει σε εκείνη τη γειτονιά). Οι 175 της Global Sumud Flotilla, πριν από την απέλαση, φέτος προς την Κρήτη και όχι προς το Ασντόντ, επειδή η κράτησή τους στο Ισραήλ «θα τους εξέθετε σε ακόμη πιο σαφείς κριτικές και καταδίκες», θα πρέπει να υπογράψουν μια δήλωση ότι δεν θα επιστρέψουν στο Ισραήλ για πενήντα ή εκατό χρόνια. Η υπογραφή στο έντυπο απέλασης είναι το τελικό μυστήριο της αναγκαστικής μύησης. Το κράτος που σε απήγαγε στην ανοιχτή θάλασσα σε παραδίδει στην πόρτα του σπιτιού σου με μια ιδιόχειρη υπόσχεση: να μην το ξανασκεφτείς.
(η) Ο δημοσιογράφος είναι ο τελευταίος που μπαίνει. Η μαφία έχει έναν απαράβατο κανόνα: να μην υπάρχουν μάρτυρες σε ότι κάνει. Ο Σκερεσίνι για την εφημερίδα «Il manifesto» απήχθη, ο μόνος δημοσιογράφος που συνελήφθη, ενώ ο Μαντοβάνι του «Il Fatto Quotidiano», στο πλοιάριο «Vivi/Sabra», και η Κιάρα Σγκρέτσια στο «Domani» γλίτωσαν επειδή τα σκάφη τους βρίσκονταν στην ομάδα που κατάφερε να απομακρυνθεί προς τα ελληνικά ύδατα. Οι ασύρματοι είχαν ήδη νεκρώσειί. Οι τελευταίες λέξεις του Σκερεσίνι, που καταγράφηκαν λίγο πριν χαθεί το σήμα, είναι «μας παρακολουθούν». Είναι η διαδικασία που βλέπουμε να εφαρμόζεται στη Γάζα από τον Οκτώβριο του 2023 με έναν αριθμό δολοφονημένων δημοσιογράφων που, σύμφωνα με στοιχεία της Επιτροπής για την Προστασία των Δημοσιογράφων του 2026, ξεπερνά πλέον τα διακόσια εξήντα άτομα, ο πιο αιματηρός απολογισμός στην ιστορία της δημοσιογραφίας από το 1945. Η μαφία γνωρίζει μόνο μία συστημική απειλή, αυτή του μάρτυρα, και την καταστέλλει με τη συστηματικότητα της ίδιας της ιδρυτικής της αρχής.
(θ) Το γελοίο ως όπλο νίκης. Μια όχι δευτερεύουσα παραλλαγή της μεθόδου. Ενώ η επίθεση ήταν ακόμη σε εξέλιξη, ο εκπρόσωπος του ισραηλινού Υπουργείου Εξωτερικών υπό τη διεύθυνση του Γκίντεον Σαάρ δημοσίευσε στα κοινωνικά δίκτυα την εικόνα των προφυλακτικών που βρέθηκαν στα σκάφη με τους χαρακτηρισμούς, «πλοία της αγάπης», «κρουαζιερόπλοια», «πρόκληση της Χαμάς». Ο πρωθυπουργός Μπένιαμιν Νετανιάχου συγχαίρει το Πολεμικό Ναυτικό και χλευάζει τους ομήρους: «Θα συνεχίσετε να βλέπετε τη Γάζα στο YouTube». Ο στρατηγός Ελιέζερ Μαρόμ, πρώην διοικητής του Πολεμικού Ναυτικού, μιλώντας στο Radio 103FM τους χαρακτήρισε «τρομοκράτες που σπέρνουν τον τρόμο στη θάλασσα» και ζήτησε «πιο επιθετικές» μεθόδους. Δεν αρκεί να αφαιρέσεις από το θύμα την ελευθερία, την ασφάλεια, το τηλέφωνο, το σκάφος: πρέπει να αφαιρέσεις και την αξιοπρέπεια του αντιπάλου. Η χλεύη είναι μια συμβολική «προστασία». Ο Νονός δεν ζητά από τον εκβιαζόμενο μόνο να πληρώσει, του ζητά να πληρώσει χαμογελώντας, να πει ευχαριστώ, να ντραπεί που προσπάθησε να κάνει κάτι άλλο.
Lavinia Marchetti
