ΣΥΡΙΑ: ΚΥΡΩΣΕΙΣ ΔΟΛΟΦΟΝΟΙ

                        https://media.thecradle.co/wp-content/uploads/2023/02/Sanctions-on-Syria.jpg

Κάπου 83 χρόνια από την εφαρμογή τους σε βάρος της Γερμανίας το 1940, οι οικονομικές κυρώσεις έχουν γίνει το πιο  χρησιμοποιημένο εργαλείο στο οπλοστάσιο της Ουάσινγκτον για τον πειθαναγκασμό αντίπαλων κρατών. Οι κυρώσεις έχουν γίνει μια παράλληλη ή εναλλακτική πολιτική σε σχέση με τις στρατιωτικές εισβολές, ειδικά μετά την παγίωση του δολαρίου ως το κυρίαρχο νόμισμα στον κόσμο με τη σύνδεσή του με το πετρέλαιο το 1975 - και την περαιτέρω ενίσχυσή του με την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης το 1991.

Αυτό το χρηματοπιστωτικό και οικονομικό όπλο των ΗΠΑ έχει προκαλέσει δεινά στη Συρία εδώ και δεκαετίες, αλλά ο αντίκτυπός του έχει γίνει θανατηφόρος τα τελευταία χρόνια, ιδίως μετά το 2019.

Οι κυρώσεις επηρεάζουν αρνητικά όλους τους ζωτικούς τομείς της οικονομίας, από την ιατρική μέχρι την εκπαίδευση, την ενέργεια, τις επικοινωνίες, τη γεωργία και τη βιομηχανία - μέχρι την αντιμετώπιση έκτακτων καταστροφών, όπως ο σεισμός που έπληξε τη Συρία και την Τουρκία τα ξημερώματα της 6ης Φεβρουαρίου, ο οποίος έχει οδηγήσει μέχρι στιγμής στο θάνατο 1.300 αμάχων, σε μαζικούς τραυματισμούς και στην καταστροφή χιλιάδων σπιτιών.

Οι επιπτώσεις των δυτικών κυρώσεων και της στρατιωτικής κατοχής της Συρίας από τις ΗΠΑ έχουν παραλύσει την οικονομία της χώρας και έχουν υπονομεύσει την ικανότητά της να ανταποκρίνεται σε μεγάλες φυσικές καταστροφές αυτού του είδους. Η κατάσταση είναι τόσο πιεστική που το Συμβούλιο Εκκλησιών της Μέσης Ανατολής στις 6 Φεβρουαρίου έκανε έκκληση για άμεση άρση των κυρώσεων κατά της Συρίας, ώστε η Δαμασκός να μπορέσει να αντιμετωπίσει τις ανθρωπιστικές επιπτώσεις από τον τραγικό σεισμό.

Το 1979, η Συρία υπέστη για πρώτη φορά κυρώσεις από την Ουάσινγκτον, όταν χαρακτηρίστηκε κρατικός χορηγός της τρομοκρατίας και της απαγόρευσαν να εξάγει αγαθά και τεχνολογίες στις ΗΠΑ. Αυτό ως τιμωρία για την υποστήριξη της Συρίας στο Ιράν κατά τη διάρκεια του πολέμου Ιράν-Ιράκ (1980-1988), κάτι που οδήγησε και στην αναστολή της οικονομικής βοήθειας από τις μοναρχίες του Περσικού Κόλπου (περίπου 1,5 δισεκατομμύριο δολάρια ετησίως) και σε μια ασφυκτική οικονομική κρίση, γνωστή ως "κρίση της δεκαετίας του '80".

Λιγότερο από μια δεκαετία μετά από μια σύντομη περίοδο οικονομικής ευημερίας στη Συρία (το καθαρό εγχώριο προϊόν αυξήθηκε κατά περίπου 49% μεταξύ 2000 και του 2010), το 2011 ξεκίνησε ο πόλεμος που υποστηρίχθηκε από ξένες δυνάμεις, σπέρνοντας τον όλεθρο στη συριακή οικονομία. Οι εκτεταμένες ζημιές προκλήθηκαν τόσο από την άμεση καταστροφή οικονομικών εγκαταστάσεων και τομέων κατά τη διάρκεια των πολεμικών επιχειρήσεων, όσο και από μια σειρά κυρώσεων με πρωτοβουλία των ΗΠΑ, οι οποίες έφθασαν στο αποκορύφωμά τους με τον νόμο Caesar του 2019 και τον περσινό νόμο Captagon που στόχευε τις εγχώριες φαρμακευτικές βιομηχανίες και τις βιομηχανίες υγειονομικής περίθαλψης της Συρίας.

Σε αντίθεση με τις περισσότερες περιπτώσεις κυρώσεων όπου οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους στην ΕΕ και το ΝΑΤΟ χρησιμοποιούν οικονομικές κυρώσεις για να επιβάλουν εξωτερικό οικονομικό αποκλεισμό σε χώρες, οι κυρώσεις κατά της Δαμασκού συνοδεύονται και από έναν εσωτερικό αποκλεισμό.

Αυτό γίνεται με τον στρατιωτικό έλεγχο των πετρελαϊκών πόρων και των εύφορων γεωργικών πεδιάδων της βορειοανατολικής Συρίας -το "καλάθι του ψωμιού του Λεβάντε"- τα οποία βρίσκονται υπό τον έλεγχο των Συριακών Δημοκρατικών Δυνάμεων (SDF) στις περιοχές της "Αυτόνομης Διοίκησης", που υποστηρίζονται από τις ΗΠΑ και κυριαρχούν οι Κούρδοι

Ετσι η Δαμασκός υφίσταται ένα διπλό στραγγαλισμό, αφού της στερούν το πετρέλαιό της (την βασική πηγή συναλλάγματος). Τα έσοδα από τις πωλήσεις πετρελαίου αποτελούν περίπου το ένα τέταρτο των εσόδων από τις εξαγωγές της Συρίας και καλύπτουν το 90% των αναγκών της εσωτερικής αγοράς της. Πριν από τον πόλεμο, το 2010, η Συρία παρήγαγε 4 εκατομμύρια τόνους σιταριού, ένα στρατηγικό βασικό γεωργικό προϊόν που παρέχει διατροφική αυτάρκεια και εσωτερική συντήρηση, από το οποίο στη συνέχεια εξάγεται περίπου το ένα τέταρτο

Σήμερα, η χώρα όχι μόνο έχει χάσει την πρόσβαση στα ζωτικής σημασίας γεωργικά εδάφη της, αλλά οι δυτικές κυρώσεις απαγορεύουν στη Δαμασκό να εισάγει αυτά τα βασικά βασικά είδη διατροφής για να θρέψει τον πληθυσμό της.

Αυτό έχει επιδεινώσει τις επιπτώσεις του αποκλεισμού στον συριακό λαό, ο οποίος σήμερα περνάει μια από τις πιο σοβαρές κρίσεις στη σύγχρονη ιστορία του και αδυνατεί να εξασφαλίσει τις βασικές καθημερινές ανάγκες του σε ψωμί και φάρμακα.

Ενημερωμένες πηγές αναφέρουν στο The Cradle ότι η Δαμασκός επιβαρύνεται διπλά για να εξασφαλίσει βασικά αγαθά - επειδή αυτά δεν μπορούν να εισαχθούν άμεσα - γεγονός που αναγκάζει τη συριακή κυβέρνηση να καταφεύγει σε εταιρείες διαμεσολάβησης για να παρακάμψει τις αμερικανικές και ευρωπαϊκές κυρώσεις.

Πηγές επισημαίνουν τον κρίσιμο ρόλο της Ρωσίας στην εξασφάλιση σιταριού για τη Δαμασκό, αλλά και αυτό συνοδεύεται από την οικονομική επιβάρυνση των υψηλών μεταφορικών. Το ίδιο και με το πετρέλαιο, αφού το Ιράν παρέχει πετρέλαιο στη Συρία μέσω πιστωτικής γραμμής, αλλά η μεταφορά του πραγματοποιείται από ιδιωτικές εταιρείες που αντιμετωπίζουν παρενοχλήσεις από τις αμερικανικές αρχές - είτε με την κράτηση των φορτίων (π.χ. στο Γιβραλτάρ και την Ελλάδα) είτε με την ένταξη των πετρελαιοφόρων που συμμετέχουν στους καταλόγους κυρώσεων των ΗΠΑ.

Με το καθεστώς των κυρώσεων, η Συρία αντιμετωπίζει τεράστιες δυσκολίες στην ανοικοδόμηση των βασικών τομέων της γεωργίας, της βιομηχανίας, της ενέργειας, της εκπαίδευσης και της υγειονομικής περίθαλψης, οι οποίοι τομείς καταστράφηκαν σε έναν πόλεμο στον οποίο η Ουάσινγκτον διαδραμάτισε πρωταγωνιστικό ρόλο.Ετσι,η Δαμασκός έχει περιοριστεί στην αναζήτηση περιφερειακών εναλλακτικών λύσεων και εταιρειών διαμεσολάβησης για να παρακάμψει τον ασφυκτικό κλοιό ή να λάβει βοήθεια από φιλικές χώρες όπως η Ρωσία ή το Ιράν.

Αυτό, φυσικά, έχει και τα μείον του για τις ΗΠΑ, καθώς συμβάλλει στη δημιουργία στενότερων πολιτικών και οικονομικών δεσμών της Συρίας με τους αντιπάλους της Ουάσινγκτον. Σήμερα, για παράδειγμα, ιρανικές εταιρείες εκτελούν εργασίες συντήρησης και κατασκευάζουν νέους σταθμούς παραγωγής ενέργειας στη Συρία.

Οι περισσότερες από τις μονομερείς κυρώσεις κατά της Συρίας χρονολογούνται από το 2011, όταν ο τότε πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα επέκτεινε τα υφιστάμενα τιμωρητικά μέτρα στο πλαίσιο του Syria Accountability Act , του νόμου περί ευθύνης της Συρίας (2004). Οι νέες κυρώσεις περιλάμβαναν την απαγόρευση πτήσεων, περιορισμούς στις εξαγωγές πετρελαίου, οικονομικούς περιορισμούς σε οντότητες και φυσικά πρόσωπα, τη δέσμευση συριακών περιουσιακών στοιχείων στο εξωτερικό, την απαγόρευση ταξιδιών σε Σύρους αξιωματούχους και επιχειρηματίες και τη διακοπή των διπλωματικών σχέσεων με τη Δαμασκό.

Το 2019, οι ΗΠΑ θέσπισαν τον ειδικό για τη Συρία νόμο Caesar Act, ο οποίος παρέχει στην Ουάσινγκτον την εξουσία να επιβάλλει κυρώσεις σε οποιονδήποτε - ανεξαρτήτως εθνικότητας - διεξάγει επιχειρηματικές συναλλαγές με τη Συρία, συμμετέχει σε έργα υποδομής και ενέργειας, παρέχει υποστήριξη στη συριακή κυβέρνηση ή προμηθεύει αγαθά ή υπηρεσίες στον συριακό στρατό.

Ο νόμος Captagon, που ψηφίστηκε από το Κογκρέσο των ΗΠΑ το 2022 για την καταπολέμηση του παράνομου εμπορίου ενός φαρμάκου που έγινε διάσημο από τους υποστηριζόμενους από το εξωτερικό τζιχαντιστές στη Συρία, έχει το θράσος να κατηγορεί τη Δαμασκό για την προέλευση του Captagon και επιδιώκει να καταστρέψει ό,τι έχει απομείνει από την πάλαι ποτέ φημισμένη φαρμακοβιομηχανία της χώρας.

Το 2011, η ΕΕ απαγόρευσε τις εξαγωγές όπλων, αγαθών και ενεργειακής τεχνολογίας προς τη Συρία. Επίσης, επέβαλε απαγόρευση της εισαγωγής συριακού πετρελαίου και ορυκτών, καθώς και κάθε εμπορική και οικονομική συναλλαγή με τον συριακό ενεργειακό τομέα. Οι κυρώσεις αυτές επεκτάθηκαν το 2018 για να συμπεριλάβουν τη δέσμευση περιουσιακών στοιχείων και την απαγόρευση ταξιδιών σε άτομα και οντότητες που φέρονται να εμπλέκονται στη χρήση χημικών όπλων.

Η Βρετανία επέβαλε παράλληλες κυρώσεις στη Συρία μετά την αποχώρησή της από την ΕΕ, με πολλά συμμαχικά κράτη να ακολουθούν το παράδειγμα, όπως ο Καναδάς, η Αυστραλία και η Ελβετία. Οι αραβικές χώρες, συμπεριλαμβανομένου του Κατάρ και της Σαουδικής Αραβίας που βοήθησαν οικονομικά και υλικά στον πόλεμο κατά της Συρίας, επέβαλαν επίσης τη δική τους παραλλαγή κυρώσεων στη Δαμασκό.

Η τρομακτική επιδείνωση των ανθρωπιστικών συνθηκών και των συνθηκών διαβίωσης στη Συρία - ως άμεσο αποτέλεσμα των καταπιεστικών μονομερών κυρώσεων που παραβιάζουν τους διεθνείς νόμους και συμβάσεις - ώθησε τα Ηνωμένα Έθνη να στείλουν στη Δαμασκό, την Ειδική Εισηγήτρια του ΟΗΕ για τον αρνητικό αντίκτυπο των μονομερών καταναγκαστικών μέτρων στα ανθρώπινα δικαιώματα, Αλίνα Ντουχάν, μεταξύ 30 Οκτωβρίου και 10 Νοεμβρίου 2022, για να αξιολογήσει τις επιπτώσεις των κυρώσεων.

Σε δήλωσή της μετά τη 12ήμερη επίσκεψή της στη Συρία, η Ειδική Εισηγήτρια παρουσίασε λεπτομερείς πληροφορίες σχετικά με τις καταστροφικές επιπτώσεις των μονομερών κυρώσεων σε όλα τα κοινωνικά στρώματα της χώρας.

Η Ντουχάν ανέφερε ότι ένα εντυπωσιακό 90% του πληθυσμού της Συρίας ζει σήμερα κάτω από το όριο της φτώχειας, με περιορισμένη πρόσβαση σε τρόφιμα, νερό, ηλεκτρικό ρεύμα, στέγη, καύσιμα για μαγείρεμα και θέρμανση, μεταφορές και υγειονομική περίθαλψη, και προειδοποίησε ότι η χώρα αντιμετωπίζει μαζική διαρροή εγκεφάλων λόγω της αυξανόμενης οικονομικής δυσπραγίας

"Με περισσότερες από τις μισές ζωτικές υποδομές είτε να έχουν καταστραφεί εντελώς είτε να έχουν υποστεί σοβαρές ζημιές, η επιβολή μονομερών κυρώσεων σε βασικούς οικονομικούς τομείς, όπως το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο, η ηλεκτρική ενέργεια, το εμπόριο, οι κατασκευές και η μηχανική, έχουν καταπνίξει το εθνικό εισόδημα και υπονομεύσει τις προσπάθειες για οικονομική ανάκαμψη και ανασυγκρότηση".

Η εισηγήτρια του ΟΗΕ δήλωσε ότι το μπλοκάρισμα των πληρωμών και η άρνηση παραδόσεων από ξένους παραγωγούς και τράπεζες - σε συνδυασμό με τα περιορισμένα συναλλαγματικά αποθέματα από τις κυρώσεις - έχουν προκαλέσει σοβαρές ελλείψεις σε φάρμακα και εξειδικευμένο ιατρικό εξοπλισμό, ιδίως για χρόνιες και σπάνιες ασθένειες.

Προειδοποίησε ότι η αποκατάσταση και η ανάπτυξη των δικτύων διανομής νερού για πόση και άρδευση έχει σταματήσει λόγω της μη διαθεσιμότητας εξοπλισμού και ανταλλακτικών, και ότι αυτό έχει σοβαρές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία και την επισιτιστική ασφάλεια.

"Στην τρέχουσα δραματική και ολοένα επιδεινούμενη ανθρωπιστική κρίση, καθώς 12 εκατομμύρια Σύριοι παλεύουν με την επισιτιστική ανασφάλεια, ζητώ επιτακτικά την άμεση άρση όλων των μονομερών κυρώσεων που πλήττουν σοβαρά τα ανθρώπινα δικαιώματα και εμποδίζουν κάθε προσπάθεια για έγκαιρη ανάκαμψη, ανοικοδόμηση και ανασυγκρότηση".

"Καμία αναφορά στις θετικές προθέσεις των μονομερών κυρώσεων δεν δικαιολογεί την παραβίαση των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων", πρόσθεσε, επιμένοντας ότι "η διεθνής κοινότητα έχει υποχρέωση να δείξει αλληλεγγύη και να βοηθήσει τον συριακό λαό".

Η έκθεση του ΟΗΕ ρίχνει περαιτέρω φως στους τομείς της Συρίας που έχουν γίνει στόχος των κυρώσεων, αποκαλύπτοντας ότι η συριακή οικονομία έχει συρρικνωθεί περισσότερο από 90 τοις εκατό και ότι οι τιμές έχουν αυξηθεί περισσότερο από 800 τοις εκατό από το 2019.

Εκατοντάδες χιλιάδες θέσεις εργασίας έχουν χαθεί και οι κυρώσεις εμποδίζουν την εισαγωγή "τροφίμων, φαρμάκων, ανταλλακτικών, πρώτων υλών και ειδών που είναι απαραίτητα για τις ανάγκες της χώρας και την οικονομική ανάκαμψη", αναφέρει η Ντουχάν. Επιπλέον, η Συρία "πληρώνει πάνω από 50 τοις εκατό υψηλότερες τιμές σε σύγκριση με τις γειτονικές χώρες για να καλύψει τις ανάγκες της σε τρόφιμα".

Η εισηγήτρια του ΟΗΕ ζήτησε την άμεση άρση των μονομερών κυρώσεων που έχουν επιβάλει οι ΗΠΑ και η ΕΕ στη Συρία, τονίζοντας ότι είναι παράνομες σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. "Προτρέπω τη διεθνή κοινότητα, και ιδίως τα κράτη που επιβάλλουν κυρώσεις, να δώσουν προσοχή στις καταστροφικές συνέπειες των κυρώσεων και να λάβουν άμεσα και συγκεκριμένα μέτρα για την αντιμετώπιση της υπερβολικής συμμόρφωσης των επιχειρήσεων και των τραπεζών", δήλωσε η Ντουχάν.

Η έκθεσή της καταδεικνύει με σαφήνεια ότι η αυστηροποίηση των μονομερών κυρώσεων και οι εμπορικοί περιορισμοί έχουν δημιουργήσει μια μακροχρόνια οικονομική κρίση στη Συρία, με εκτίναξη του πληθωρισμού στα ύψη και συνεχή μείωση της αξίας του τοπικού νομίσματος από 47 συριακές λίρες το δολάριο το 2010 σε περισσότερες από 5.000 λίρες το 2022.

Οι κυρώσεις δεν επιτρέπουν στη Δαμασκό να ανοικοδομήσει τις κατεστραμμένες υποδομές, ιδίως σε απομακρυσμένες και αγροτικές περιοχές, και έχουν προκαλέσει "ελλείψεις στην ηλεκτρική ενέργεια", και καθημερινές διακοπές ρεύματος.

Οι κυρώσεις δεν δίνουν τη δυνατότητα στη Δαμασκό να ανοικοδομήσει τις κατεστραμμένες υποδομές, ιδίως σε απομακρυσμένες και αγροτικές περιοχές, και έχουν προκαλέσει "έλλειψη ηλεκτρικής ενέργειας", οδηγώντας σε καθημερινές διακοπές ρεύματος.

Στην έκθεση του ΟΗΕ γίνεται ιδιαίτερη αναφορά στην υποβάθμιση του δημόσιου δικτύου ύδρευσης και άρδευσης, η αποκατάσταση του οποίου έχει καθυστερήσει λόγω της μη διαθεσιμότητας εξοπλισμού και ανταλλακτικών, με σοβαρές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία και την επισιτιστική ασφάλεια και η έκθεση αναφέρει ότι η έλλειψη πόσιμου νερού σε τεράστιες εκτάσεις της Συρίας είναι η αιτία για την τρέχουσα επιδημία χολέρας στη χώρα.

Η έκθεση της Ντουχάν δείχνει επίσης ότι οι διακοπές ρεύματος οδήγησαν σε βλάβη ευαίσθητου και ακριβού ιατρικού εξοπλισμού, για τον οποίο δεν μπορούσαν να αγοραστούν ανταλλακτικά λόγω των εμπορικών και οικονομικών περιορισμών. Αποκαλύπτει ότι το 14,6% των Σύριων πάσχει από χρόνιες και σπάνιες ασθένειες και ότι υπάρχουν εμπόδια από το εξωτερικό στην αγορά φαρμάκων - ειδικά για ασθενείς με καρκίνο, ανάγκες αιμοκάθαρσης, υψηλή αρτηριακή πίεση και διαβήτη, εκτός από τα αναισθητικά - λόγω της απόσυρσης των ξένων εταιρειών φαρμάκων από τη Συρία και την αδυναμία εισαγωγής πρώτων υλών και εργαστηριακών αντιδραστηρίων για τοπική παραγωγή φαρμάκων.

Παρόλο που τα φάρμακα και τα ιατροτεχνολογικά προϊόντα δεν υπόκεινται άμεσα σε κυρώσεις, η ασάφεια και η πολυπλοκότητα των διαδικασιών αδειοδότησης, καθώς και ο φόβος των παραγωγών και των προμηθευτών για κυρώσεις, καθιστούν την πρόσβαση σε λύσεις που σώζουν ζωές πολύ δύσκολη - ιδίως μετά την υιοθέτηση του νόμου Captagon της Ουάσινγκτον.

Λόγω της έλλειψης νερού και ενέργειας και των οικονομικών και εμπορικών περιορισμών, η ποσότητα λιπασμάτων, σπόρων, φυτοφάρμακων, ζωοτροφών και ανταλλακτικά γεωργικών μηχανημάτων, έχει μειωθεί. Η παραγωγή γεωργικών καλλιεργειών της Συρίας μειώθηκε από τα 17 εκατομμύρια τόνους ετησίως την περίοδο 2000-2011 στα 11,9 εκατομμύρια τόνους το 2021.

Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους δικαιολογούν τις κυρώσεις τους για τη Συρία ως μέσο άσκησης πίεσης σε χώρες "εγκληματίες" προκειμένου να επιβάλουν αλλαγή των πολιτικών τους. Η εκτεταμένη εμπειρία αυτής της πολιτικής των ΗΠΑ σε πολλές χώρες, ωστόσο, δείχνει σαφώς ότι οι κυρώσεις είναι κυρίως ένα πολιτικό εργαλείο που χρησιμοποιείται για να υποτάξει κυβερνήσεις πλήττοντας τους πληθυσμούς τους.

Οι κυρώσεις κατά της Συρίας έχουν οδηγήσει σε σοβαρή επισιτιστική κρίση, με 12 εκατομμύρια Σύρους - πάνω από το μισό πληθυσμό - να αντιμετωπίζουν επισιτιστική ανασφάλεια και 2,4 εκατομμύρια να υποφέρουν από σοβαρή επισιτιστική ανασφάλεια, σύμφωνα με το Παγκόσμιο Επισιτιστικό Πρόγραμμα (ΠΕΠ).

Οι κυρώσεις αυτές εξαντλούν τους ζωτικούς πόρους του συριακού λαού, γεγονός που η Δαμασκός πιστεύει ότι έχει να κάνει σε μεγάλο βαθμό με τη αντιπαράθεσή της με το Ισραήλ, με το Τελ Αβίβ να θεωρείται ο περισσότερο ωφελημένος από την αργή καταστροφή της Συρίας. Η Ειδική Εισηγήτρια του ΟΗΕ για τα μονομερή καταναγκαστικά μέτρα και τα ανθρώπινα δικαιώματα θα παρουσιάσει την τελική της έκθεση για τον αντίκτυπο των κυρώσεων στο Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του ΟΗΕ τον Σεπτέμβριο του 2023.

[------>]

 

 

Δεν υπάρχουν σχόλια: