Pino Arlacchi ,εφημερίδα Il Fatto Quotidiano 6 Μαρτίου 2026
Ο χρόνος είναι με το μέρος της Τεχεράνης. Η χώρα μπορεί να αντέξει την αεροπορική επίθεση για μήνες, ίσως για χρόνια, όπως έκανε το Βιετνάμ. Και μπορεί να αντέξει να χάσει όλες τις μάχες, για να κερδίσει τελικά τον πόλεμο
Όλα τα έχουμε ξαναδεί. Από την αρχή, η επίθεση κατά του Ιράν ξεκίνησε όπως την είχαν προβλέψει οι περισσότεροι από τους πιο ειλικρινείς παρατηρητές.
Έχουμε μπροστά μας ένα ακόμη στρατιωτικό και πολιτικό φιάσκο της αμερικανικής υπερδύναμης, την σχεδόν οριστική κατάρρευση της ηγεμονίας της, καθώς και την επιβεβαίωση της αδυναμίας των Ηνωμένων Πολιτειών να μάθουν από τα μαθήματα της ιστορίας. Από το Βιετνάμ και μετά, η Ουάσιγκτον έχει χάσει όλους τους πολέμους που έχει κάνει, αγνοώντας το αποτέλεσμα που έφερε ο καθένας από αυτούς. Το αποτέλεσμα είναι πάντα το ίδιο: είναι ώρα να τραβήξουμε τα κουπιά, η αυτοκρατορία βρίσκεται σε παρακμή, ξεπερασμένη από τα γεγονότα της βαθιάς ιστορίας, τα αναπόφευκτα, που δεν μπορούν να ανατραπούν με στρατηγικές μετωπικής σύγκρουσης. Και που είναι σοφό να αντιμετωπίζονται με μέτρο και αξιοπρέπεια.
Εύκολο να το λες. Βλέπετε τον ηγέτη μιας ευρωπαϊκής δύναμης να αφομοιώνει το μάθημα μιας στρατηγικής ήττας και να σχεδιάζει ένα ριζικά διαφορετικό μέλλον για τη χώρα του?
Έχετε δει ποτέ κάτι τέτοιο? Η απάντηση είναι ναι. Γιατί αυτό ακριβώς συνέβη με τη Σουηδία, μια από τις πιο επιθετικές δυνάμεις του 16ου και 17ου αιώνα. Παρά τον μικρό πληθυσμό της, το Βασίλειο της Σουηδίας διέθετε έναν ισχυρό στρατό, αριθμητικά ανώτερο από τον βρετανικό, τον αυστριακό και τον πρωσικό. Ωστόσο, η Σουηδία έχασε την κυριαρχία της στην περιοχή της Βαλτικής το 1709, μετά την ήττα της από τη Ρωσία στη μάχη της Πολτάβα. Ο δημιουργός μιας νέας ιστορικής πορείας για τη χώρα, βασισμένης στην αποχώρηση από τον πόλεμο και στην επιλογή της ειρήνης ως άξονα της διεθνούς πολιτικής της, ήταν ο βασιλιάς Κάρολος ΙΑ'.
Σύμφωνα με τον καθηγητή Roberts «...Η Σουηδία είχε μεθύσει από τη νίκη και ήταν γεμάτη λάφυρα. Ο Κάρολος ΙΑ΄ την οδήγησε πίσω, στο γκρίζο φως μιας συνηθισμένης ύπαρξης, εξοπλίζοντάς την με πολιτικές ανάλογες με τους πόρους και τα πραγματικά συμφέροντά της, δίνοντάς της τα μέσα να τις υποστηρίξει και προετοιμάζοντάς την για ένα μέλλον με το βάρος και την αξιοπρέπεια που αρμόζουν σε μια δύναμη δεύτερης κατηγορίας»
Από τότε, η Σουηδία προσπάθησε να αποφύγει να εμπλακεί σε ευρωπαϊκούς πολέμους. Οι βασιλείς της επιχείρησαν μερικές πολεμικές εξόδους μεταξύ 1741 και 1814, αλλά η πορεία που επέλεξε η χώρα – η αποχώρηση από την πρακτική του πολέμου στην εξωτερική πολιτική – δεν έχει αλλάξει μέχρι σήμερα.
Αλλά αυτό δεν φαίνεται να ισχύει για τις Ηνωμένες Πολιτείες σήμερα. Ακόμη και η προεδρία που φαινόταν να έχει αποδεχτεί την ιδέα της αμερικανικής παρακμής σε έναν κόσμο που έχει γίνει πολύ μεγάλος για να μπορεί να λεηλατείται κατά βούληση, η προεδρία που είχε προετοιμάσει μια στρατηγική ειρηνικής επιβίωσης, ενός αιματηρού ηλιοβασιλέματος, χωρίς πολέμους και σφαγές, κατέληξε να υποκύψει στο βάρος του σκοτεινού κακού της Δύσης. Βομβαρδίζοντας, δολοφονώντας, απαγάγοντας, εκβιάζοντας και εξαπατώντας πέρα από κάθε όριο τις ηγεσίες των χωρών που δεν είναι ευπρόσδεκτες. Παραβιάζοντας και περιφρονώντας όλους τους κανόνες του διεθνούς δικαίου.
Σε ένα όργιο υπεροψίας όλο και πιο άθλια, όπως τα Epstein files.
Ο Αμερικανός πρόεδρος, που μέχρι χθες θεωρούνταν στη Δύση σύμβολο της δημοκρατικής διακυβέρνησης ως μέρος ενός κράτους δικαίου, μετατράπηκε, κυρίως στα μάτια των πρώην συμμάχων του, σε έναν επικίνδυνο τύπο, έναν νταή και έναν αυταρχικό από τον οποίο πρέπει να κρατιέται κανείς μακριά. Η επίθεση κατά του Ιράν, αδικαιολόγητη, τυφλή και διεξαγόμενη χωρίς ντροπή για τη συνεργασία με το πιο μισητό καθεστώς της Γης, αυτό του Τελ Αβίβ, θα είναι η ενάτη αποτυχία ενός αυτοκρατορικού κράτους που βρίσκεται στο τελικό στάδιο της ζωής του.
Αυτή τη φορά θα είναι δύσκολο να κατασκευαστεί η αφήγηση που θα καλύψει την ήττα. Το πιο σημαντικό προηγούμενο είναι η εισβολή στο Ιράκ το 2003, που προετοιμάστηκε με το αφήγημα ότι το Ιράκ ήταν συνεργός-υπεύθυνο για την 11η Σεπτεμβρίου 2001 και κάτοχος όπλων μαζικής καταστροφής. Το 70% των Αμερικανών πολιτών συμφώνησε με αυτή την επινόηση του Πενταγώνου, η οποία κόστισε ένα εκατομμύριο νεκρούς στο Ιράκ και μετά από μια περίοδο χάους οδήγησε στην σημερινή φιλοϊρανική κυβέρνηση, μια ασταθή συμμαχία που ζει υπό τον εκβιασμό των σιιτικών πολιτοφυλακών και που ζήτησε και πέτυχε την απόσυρση των αμερικανικών στρατευμάτων από το Ιράκ.
Σήμερα δεν συμβαίνει το ίδιο, ούτε στην Αμερική ούτε στο Ιράν. Σχεδόν το 80% των πολιτών αποδοκιμάζει την επίθεση στο Ιράν. Η προπαγάνδα περί κινδύνου των Αγιατολάχ που ετοιμάζονται να βομβαρδίσουν τις Ηνωμένες Πολιτείες με τα πυραυλικά και πυρηνικά τους προγράμματα δεν έχει πλέον αντίκτυπο. Το Πεντάγωνο έχει αποκλείσει την εισβολή από ξηράς, δηλαδή το μόνο μέτρο που θα καθιστούσε δυνατή την αλλαγή του καθεστώτος στο Ιράν.
Επιπλέον, η Τεχεράνη αντιδρά με απροσδόκητη δύναμη και με μια εξελιγμένη και αποτελεσματική στρατηγική, η οποία συνίσταται στον αποκλεισμό του στενού του Ορμούζ και στην καταστροφή των ζωτικών υποδομών των χωρών του Κόλπου που φιλοξενούν αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις. Τα ιρανικά drones έχουν ήδη χτυπήσει τα μεγα-διυλιστήρια της Σαουδικής Αραβίας και είναι προφανές ότι σε περίπτωση κλιμάκωσης οι Πασνταράν δεν θα διστάσουν να προβούν στην πιο ακραία ενέργεια, που συνίσταται στην απενεργοποίηση των μεγάλων εγκαταστάσεων αφαλάτωσης της Σαουδικής Αραβίας και των χωρών του Κόλπου.
Είναι επίσης προφανές ότι η Τεχεράνη επιφυλάσσει για μεταγενέστερο στάδιο τη μεγάλης κλίμακας επίθεση εναντίον του Ισραήλ. Η δυνατότητα να διαπεράσει το Iron Dome, το πολυδιαφημισμένο αμυντικό σύστημα του Τελ Αβίβ, έχει ήδη αποδειχθεί στη σύγκρουση του περασμένου Ιουνίου.
Το Ιράν προετοιμάζεται για αυτόν τον πόλεμο εδώ και πάνω από 20 χρόνια. Επέλεξε να μην εκσυγχρονίσει τις παραδοσιακές ένοπλες δυνάμεις του, που έχουν πλέον μειωθεί , επενδύοντας σε μεγάλο βαθμό στην παραγωγή drones και πυραύλων κάθε είδους, που κρύβονται σε υπόγεια υπόστεγα διάσπαρτα σε μια χώρα πέντε φορές μεγαλύτερη από την Ιταλία, με 92 εκατομμύρια κατοίκους και μια οικονομία που δεν εξαρτάται πλήρως από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.
Το Ιράν είναι, μετά την Τουρκία, η πιο βιομηχανοποιημένη χώρα της περιοχής και μπορεί να αντέξει για μεγάλο χρονικό διάστημα το κλείσιμο της σημαντικότερης αρτηρίας καυσίμων στον κόσμο, μεταξύ άλλων επειδή έχει κατασκευάσει μια σιδηροδρομική γραμμή που καταλήγει στην Κίνα, η οποία λειτουργεί για πάνω από ένα χρόνο, και μπορεί να βασιστεί στον στόλο των δικών του πλοίων και σε πλοία με ρωσική σημαία. Εκτός, φυσικά, από την έκρηξη των τιμών του πετρελαίου μετά το Ορμούζ.
Ο Τραμπ βρίσκεται έτσι παγιδευμένος στις ίδιες του τις φαντασιώσεις. Πρέπει να ολοκληρώσει μέσα σε λίγες εβδομάδες μια επίθεση κατά του Ιράν. Δηλαδή μια επιχείρηση που στρέφεται εναντίον του και που δεν θα μπορεί να ολοκληρωθεί με το συνηθισμένο τέχνασμα της απόσυρσης μετά τη δήλωση μιας νίκης που είναι αδύνατο να αποδειχθεί. Αυτή τη φορά, επιπλέον, η συνενοχή των αμερικανικών μέσων ενημέρωσης στην εξύμνηση των στρατιωτικών επιτυχιών είναι πολύ χαμηλή.
Το Ιράν δεν χρειάζεται να νικήσει. Αρκεί να δείξει ότι μπορεί να υπερασπιστεί την πολιτική και εδαφική του ακεραιότητα, επιβάλλοντας όλο και λιγότερο βιώσιμα κόστη στον επιτιθέμενο, αντέχοντας απώλειες, ήττες και καταστροφές, ακόμη και τεράστιες.
Ο χρόνος είναι με το μέρος της Τεχεράνης. Η χώρα είναι σε θέση να αντέξει την αεροπορική επίθεση για μήνες και χρόνια, όπως έκανε το Βιετνάμ. Και όπως το Βιετνάμ, μπορεί να αντέξει να χάσει όλες τις μάχες, για να κερδίσει τελικά τον πόλεμο.
Τελικά, η επιθετικότητα κατέληξε να ενδυναμώσει και όχι να διαλύσει την ηγεσία του. Ο αποκεφαλισμός της ηγεσίας του απέτυχε παταγωδώς, όπως και αλλού. Η μόνη οργανωμένη δύναμη της αντιπολίτευσης, αυτή των μεταρρυθμιστών κληρονόμων του Χατάμι και του Ρουχάνι, που ενθάρρυνε τις εξεγέρσεις των τελευταίων μηνών, είναι τώρα παραταγμένη πίσω από τη σημαία, αναβάλλοντας για μετά τον πόλεμο τη λογοδοσία της κληρικής δεξιάς που βρίσκεται στην εξουσία.
Η μόνη αλλαγή καθεστώτος που διαφαίνεται, επομένως, είναι αυτή της Ουάσιγκτον. Και ο Τραμπ κάνει ό,τι μπορεί για να την υλοποιήσει.
