ΦΤΑΙΝΕ ΟΙ ΑΠΛΟΙ ΙΣΡΑΗΛΙΝΟΙ ΠΟΛΙΤΕΣ;

 

Oι περισσότεροι Ισραηλινοί υποστηρίζουν τον πόλεμο, καθώς επανέρχεται η γενοκτονική ρητορική και οι αντίπαλοι αντιμετωπίζουν απειλές και βία

......Ο Ιταμάρ Γκρίνμπεργκ γέλασε όταν ρωτήθηκε αν πιστεύει ότι πρέπει να φοβάται. Ο 19χρονος Ισραηλινός αντιπολεμικός ακτιβιστής μόλις είχε περιγράψει πώς τον έφτυναν στο δρόμο και ότι είναι στόχος μιας διαδικτυακής εκστρατείας μίσους.

«Ναι!» απάντησε τελικά. «Αν το σκεφτόμουν, μάλλον θα έπρεπε. Απλά δεν έχω χρόνο.»

......Μιλώντας στον τόπο ενός ιρανικού πυραυλικού χτυπήματος στη Δυτική Ιερουσαλήμ, λίγο μετά την έναρξη των αμερικανο-ισραηλινών επιθέσεων κατά του Ιράν, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου επέστρεψε στη χρήση αποκαλυπτικής γλώσσας που έχει χαρακτηρίσει τη γενοκτονία που έχει διαπράξει η χώρα του στη Γάζα. Συγκρίνοντας τους Ιρανούς με τον βιβλικό εχθρό του εβραϊκού λαού, τον Αμαλήκ, τον οποίο οι Εβραίοι είχαν θεϊκή εντολή να εξαλείψουν από την επιφάνεια του πλανήτη, ο Νετανιάχου είπε στους δημοσιογράφους: «Στο απόσπασμα της Τορά αυτής της εβδομάδας, διαβάζουμε: «Θυμήσου τι σου έκανε ο Αμαλήκ». Θυμόμαστε και ενεργούμε»

....... μέσω των ιρανικών επιθέσεων, η πολεμική φρενίτιδα φαίνεται να αυξάνεται μεταξύ του κοινού. Μια δημοσκόπηση που διεξήχθη την περασμένη εβδομάδα από το Ισραηλινό Ινστιτούτο Δημοκρατίας (IDI) έδειξε ότι η πλειοψηφία του κοινού υποστηρίζει τον πόλεμο, με το 93% των Εβραίων-Ισραηλινών που συμμετείχαν στη δημοσκόπηση να εκφράζουν την υποστήριξή τους στις επιθέσεις κατά του Ιράν και το 74% να εκφράζει την υποστήριξή του στον Νετανιάχου, τον ιστορικά διχαστικό πρωθυπουργό της χώρας.

«Κανείς δεν μιλάει για αντίθεση στον πόλεμο», είπε ο Γκρίνμπεργκ, περιγράφοντας ένα περιβάλλον στο οποίο προσωπικότητες από όλα τα μέσα ενημέρωσης και το πολιτικό τοπίο του Ισραήλ – με εξαίρεση το αριστερό κόμμα Χαντάς και αντιπολεμικές οργανώσεις όπως η Μεσαρβότ του Γκρίνμπεργκ – είχαν συνταχθεί υπέρ του πολέμου. «Επίσης, γίνεται όλο και πιο βίαιο», είπε.

«Την Τρίτη πραγματοποιήσαμε μια διαμαρτυρία, όπου η αστυνομία μας περίμενε ήδη. Μας χτύπησαν και μας συνέλαβαν. Με υποβλήσαν σε παράνομη σωματική έρευνα», είπε, περιγράφοντας το περιστατικό ως προσπάθεια να τον ταπεινώσουν.

Ο Γκρίνμπεργκ δεν είναι άγνωστος σε τέτοιες τακτικές. Πριν από έξι μήνες, μετά τη σύλληψή του για διαμαρτυρία κατά της γενοκτονίας στη Γάζα, οι φρουροί της φυλακής τον απείλησαν ότι θα χαράξουν ένα Αστέρι του Δαυίδ στο πρόσωπό του, ως μόνιμη υπενθύμιση για το τι θεωρούσαν ότι έπρεπε να είναι οι προτεραιότητές του.

Δεν είναι μόνο οι αντιπολεμικοί ακτιβιστές που έχουν υποστεί τη σφοδρότητα της δύναμης του ισραηλινού κατεστημένου ασφαλείας.

«Η ατμόσφαιρα είναι πολύ βίαιη», δήλωσε ο βουλευτής Ofer Cassif του κόμματος Hadash στο Al Jazeera. «Όταν βγαίνω από το σπίτι, ανησυχώ περισσότερο για τον κίνδυνο φυσικής επίθεσης από φασίστες παρά για οποιονδήποτε πύραυλο», είπε.

ολόκληρο το άρθρο του ΑΛ TZAZIRA [ ----->]

πηγή Γιώργος Λιερός 

ΑΛΛΑΓΗ ΚΑΘΕΣΤΩΤΟΣ ? ΝΑΙ, ΑΛΛΑ ΣΤΙΣ ΗΠΑ

 

Pino Arlacchi ,εφημερίδα Il Fatto Quotidiano 6 Μαρτίου 2026

Ο χρόνος είναι με το μέρος της Τεχεράνης. Η χώρα μπορεί να αντέξει την αεροπορική επίθεση για μήνες, ίσως για χρόνια, όπως έκανε το Βιετνάμ. Και μπορεί να αντέξει να χάσει όλες τις μάχες, για να κερδίσει τελικά τον πόλεμο

Όλα τα έχουμε ξαναδεί. Από την αρχή, η επίθεση κατά του Ιράν ξεκίνησε όπως την είχαν προβλέψει οι περισσότεροι από τους πιο ειλικρινείς παρατηρητές.

Έχουμε μπροστά μας ένα ακόμη στρατιωτικό και πολιτικό φιάσκο της αμερικανικής υπερδύναμης, την σχεδόν οριστική κατάρρευση της ηγεμονίας της, καθώς και την επιβεβαίωση της αδυναμίας των Ηνωμένων Πολιτειών να μάθουν από τα μαθήματα της ιστορίας. Από το Βιετνάμ και μετά, η Ουάσιγκτον έχει χάσει όλους τους πολέμους που έχει κάνει, αγνοώντας το αποτέλεσμα που έφερε ο καθένας από αυτούς. Το αποτέλεσμα είναι πάντα το ίδιο: είναι ώρα να τραβήξουμε τα κουπιά, η αυτοκρατορία βρίσκεται σε παρακμή, ξεπερασμένη από τα γεγονότα της βαθιάς ιστορίας, τα αναπόφευκτα, που δεν μπορούν να ανατραπούν με στρατηγικές μετωπικής σύγκρουσης. Και που είναι σοφό να αντιμετωπίζονται με μέτρο και αξιοπρέπεια.

Εύκολο να το λες. Βλέπετε τον ηγέτη μιας ευρωπαϊκής δύναμης να αφομοιώνει το μάθημα μιας στρατηγικής ήττας και να σχεδιάζει ένα ριζικά διαφορετικό μέλλον για τη χώρα του?

Έχετε δει ποτέ κάτι τέτοιο? Η απάντηση είναι ναι. Γιατί αυτό ακριβώς συνέβη με τη Σουηδία, μια από τις πιο επιθετικές δυνάμεις του 16ου και 17ου αιώνα. Παρά τον μικρό πληθυσμό της, το Βασίλειο της Σουηδίας διέθετε έναν ισχυρό στρατό, αριθμητικά ανώτερο από τον βρετανικό, τον αυστριακό και τον πρωσικό. Ωστόσο, η Σουηδία έχασε την κυριαρχία της στην περιοχή της Βαλτικής το 1709, μετά την ήττα της από τη Ρωσία στη μάχη της Πολτάβα. Ο δημιουργός μιας νέας ιστορικής πορείας για τη χώρα, βασισμένης στην αποχώρηση από τον πόλεμο και στην επιλογή της ειρήνης ως άξονα της διεθνούς πολιτικής της, ήταν ο βασιλιάς Κάρολος ΙΑ'.

Σύμφωνα με τον καθηγητή Roberts «...Η Σουηδία είχε μεθύσει από τη νίκη και ήταν γεμάτη λάφυρα. Ο Κάρολος ΙΑ΄ την οδήγησε πίσω, στο γκρίζο φως μιας συνηθισμένης ύπαρξης, εξοπλίζοντάς την με πολιτικές ανάλογες με τους πόρους και τα πραγματικά συμφέροντά της, δίνοντάς της τα μέσα  να τις υποστηρίξει και προετοιμάζοντάς την για ένα μέλλον με το βάρος και την αξιοπρέπεια που αρμόζουν σε μια δύναμη δεύτερης κατηγορίας»

 Από τότε, η Σουηδία προσπάθησε να αποφύγει να εμπλακεί σε ευρωπαϊκούς πολέμους. Οι βασιλείς της επιχείρησαν μερικές πολεμικές εξόδους μεταξύ 1741 και 1814, αλλά η πορεία που επέλεξε η χώρα – η αποχώρηση από την πρακτική του πολέμου στην εξωτερική πολιτική – δεν έχει αλλάξει μέχρι σήμερα.

Αλλά αυτό δεν φαίνεται να ισχύει για τις Ηνωμένες Πολιτείες σήμερα. Ακόμη και η προεδρία που φαινόταν να έχει αποδεχτεί την ιδέα της αμερικανικής παρακμής σε έναν κόσμο που έχει γίνει πολύ μεγάλος για να μπορεί να λεηλατείται κατά βούληση, η προεδρία που είχε προετοιμάσει μια στρατηγική ειρηνικής επιβίωσης, ενός αιματηρού ηλιοβασιλέματος, χωρίς πολέμους και σφαγές, κατέληξε να υποκύψει στο βάρος του σκοτεινού κακού της Δύσης. Βομβαρδίζοντας, δολοφονώντας, απαγάγοντας, εκβιάζοντας και εξαπατώντας πέρα από κάθε όριο τις ηγεσίες των χωρών που δεν είναι ευπρόσδεκτες. Παραβιάζοντας και περιφρονώντας όλους τους κανόνες του διεθνούς δικαίου.

Σε ένα όργιο υπεροψίας όλο και πιο άθλια, όπως τα Epstein files.

Ο Αμερικανός πρόεδρος, που μέχρι χθες θεωρούνταν στη Δύση σύμβολο της δημοκρατικής διακυβέρνησης ως μέρος ενός κράτους δικαίου, μετατράπηκε, κυρίως στα μάτια των πρώην συμμάχων του, σε έναν επικίνδυνο τύπο, έναν νταή και έναν αυταρχικό από τον οποίο πρέπει να κρατιέται κανείς μακριά. Η επίθεση κατά του Ιράν, αδικαιολόγητη, τυφλή και διεξαγόμενη χωρίς ντροπή για τη συνεργασία με το πιο μισητό καθεστώς της Γης, αυτό του Τελ Αβίβ, θα είναι η ενάτη αποτυχία ενός αυτοκρατορικού κράτους που βρίσκεται στο τελικό στάδιο της ζωής του.

Αυτή τη φορά θα είναι δύσκολο να κατασκευαστεί η αφήγηση που θα καλύψει την ήττα. Το πιο σημαντικό προηγούμενο είναι η εισβολή στο Ιράκ το 2003, που προετοιμάστηκε με το  αφήγημα ότι το Ιράκ ήταν συνεργός-υπεύθυνο για την 11η Σεπτεμβρίου 2001 και κάτοχος όπλων μαζικής καταστροφής. Το 70% των Αμερικανών πολιτών συμφώνησε με αυτή την επινόηση του Πενταγώνου, η οποία κόστισε ένα εκατομμύριο νεκρούς στο Ιράκ και μετά από μια περίοδο χάους οδήγησε στην σημερινή φιλοϊρανική κυβέρνηση, μια ασταθή συμμαχία που ζει υπό τον εκβιασμό των σιιτικών πολιτοφυλακών και που ζήτησε και πέτυχε την απόσυρση των αμερικανικών στρατευμάτων από το Ιράκ.

Σήμερα δεν συμβαίνει το ίδιο, ούτε στην Αμερική ούτε στο Ιράν. Σχεδόν το 80% των πολιτών αποδοκιμάζει την επίθεση στο Ιράν. Η προπαγάνδα περί κινδύνου των Αγιατολάχ που ετοιμάζονται να βομβαρδίσουν τις Ηνωμένες Πολιτείες με τα πυραυλικά και πυρηνικά τους προγράμματα δεν έχει πλέον αντίκτυπο. Το Πεντάγωνο έχει αποκλείσει την εισβολή από ξηράς, δηλαδή το μόνο μέτρο που θα καθιστούσε δυνατή την αλλαγή του καθεστώτος στο Ιράν.

Επιπλέον, η Τεχεράνη αντιδρά με απροσδόκητη δύναμη και με μια εξελιγμένη και αποτελεσματική στρατηγική, η οποία συνίσταται στον αποκλεισμό του στενού του Ορμούζ και στην καταστροφή των ζωτικών υποδομών των χωρών του Κόλπου που φιλοξενούν αμερικανικές στρατιωτικές βάσεις. Τα ιρανικά drones έχουν ήδη χτυπήσει τα μεγα-διυλιστήρια της Σαουδικής Αραβίας και είναι προφανές ότι σε περίπτωση κλιμάκωσης οι Πασνταράν δεν θα διστάσουν να προβούν στην πιο ακραία ενέργεια, που συνίσταται στην απενεργοποίηση των μεγάλων εγκαταστάσεων αφαλάτωσης της Σαουδικής Αραβίας και των χωρών του Κόλπου.

Είναι επίσης προφανές ότι η Τεχεράνη επιφυλάσσει για μεταγενέστερο στάδιο τη μεγάλης κλίμακας επίθεση εναντίον του Ισραήλ. Η δυνατότητα να διαπεράσει το Iron Dome, το πολυδιαφημισμένο αμυντικό σύστημα του Τελ Αβίβ, έχει ήδη αποδειχθεί στη σύγκρουση του περασμένου Ιουνίου.

Το Ιράν προετοιμάζεται για αυτόν τον πόλεμο εδώ και πάνω από 20 χρόνια. Επέλεξε να μην εκσυγχρονίσει τις παραδοσιακές ένοπλες δυνάμεις του, που έχουν πλέον μειωθεί , επενδύοντας σε μεγάλο βαθμό στην παραγωγή drones και πυραύλων κάθε είδους, που κρύβονται σε υπόγεια υπόστεγα διάσπαρτα σε μια χώρα πέντε φορές μεγαλύτερη από την Ιταλία, με 92 εκατομμύρια κατοίκους και μια οικονομία που δεν εξαρτάται πλήρως από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.

Το Ιράν είναι, μετά την Τουρκία, η πιο βιομηχανοποιημένη χώρα της περιοχής και μπορεί να αντέξει για μεγάλο χρονικό διάστημα το κλείσιμο της σημαντικότερης αρτηρίας καυσίμων στον κόσμο, μεταξύ άλλων επειδή έχει κατασκευάσει μια σιδηροδρομική γραμμή που καταλήγει στην Κίνα, η οποία λειτουργεί για πάνω από ένα χρόνο, και μπορεί να βασιστεί στον στόλο των δικών του πλοίων και σε πλοία με ρωσική σημαία. Εκτός, φυσικά, από την έκρηξη των τιμών του πετρελαίου μετά το Ορμούζ.

Ο Τραμπ βρίσκεται έτσι παγιδευμένος στις ίδιες του τις φαντασιώσεις. Πρέπει να ολοκληρώσει μέσα σε λίγες εβδομάδες μια επίθεση κατά του Ιράν. Δηλαδή μια επιχείρηση που στρέφεται εναντίον του και που δεν θα μπορεί να ολοκληρωθεί με το συνηθισμένο τέχνασμα της απόσυρσης μετά τη δήλωση μιας νίκης που είναι αδύνατο να αποδειχθεί. Αυτή τη φορά, επιπλέον, η συνενοχή των αμερικανικών μέσων ενημέρωσης στην εξύμνηση των στρατιωτικών επιτυχιών είναι πολύ χαμηλή.

Το Ιράν δεν χρειάζεται να νικήσει. Αρκεί να δείξει ότι μπορεί να υπερασπιστεί την πολιτική και εδαφική του ακεραιότητα, επιβάλλοντας όλο και λιγότερο βιώσιμα κόστη στον επιτιθέμενο, αντέχοντας απώλειες, ήττες και καταστροφές, ακόμη και τεράστιες.

Ο χρόνος είναι με το μέρος της Τεχεράνης. Η χώρα είναι σε θέση να αντέξει την αεροπορική επίθεση για μήνες και χρόνια, όπως έκανε το Βιετνάμ. Και όπως το Βιετνάμ, μπορεί να αντέξει να χάσει όλες τις μάχες, για να κερδίσει τελικά τον πόλεμο.

Τελικά, η επιθετικότητα κατέληξε να ενδυναμώσει και όχι να διαλύσει την ηγεσία του. Ο αποκεφαλισμός της ηγεσίας του απέτυχε παταγωδώς, όπως και αλλού. Η μόνη οργανωμένη δύναμη της αντιπολίτευσης, αυτή των μεταρρυθμιστών κληρονόμων του Χατάμι και του Ρουχάνι, που ενθάρρυνε τις εξεγέρσεις των τελευταίων μηνών, είναι τώρα παραταγμένη πίσω από τη σημαία, αναβάλλοντας για μετά τον πόλεμο τη λογοδοσία της κληρικής δεξιάς που βρίσκεται στην εξουσία.

Η μόνη αλλαγή καθεστώτος που διαφαίνεται, επομένως, είναι αυτή της Ουάσιγκτον. Και ο Τραμπ κάνει ό,τι μπορεί για να την υλοποιήσει.

 

[---->] 

ΑΠ’ ΤΟΝ ΜΠΕΛΟΓΙΑΝΝΗΣΤΟΝ ΜΟΣΑΝΤΕΚ ΕΝΑ ΧΑΜΟΓΕΛΟ ΘΑ ΤΟΥΣ ΚΑΨΕΙ

Το ξεκίνημα της δεκαετίας του ’50 βρήκε τους λαούς της Ελλάδας και του Ιράν, σε παράλληλους αγώνες για ελευθερία και ανεξαρτησία.

Τέτοιες μέρες, το 1952 οι στρατοδίκες –παραφερνάλια της CIA –  στην Ελλάδα και το 1953 οι στρατοδίκες στο Ιράν βρέθηκαν μπροστά στην απόλυτη απαξίωση και το χλευασμό.

Η μετεμφυλιακή Ελλάδα βίωνε την τρομοκρατία των νικητών ταγματασφαλιτών, με τις πλάτες των Σκόμπυ και ΜΙ6 και το Ιράν την ανατροπή του εκλεγμένου Μοσαντέκ, πάλι από την ΜΙ6 και τη CIA.

Σήμερα, την πορεία των δυο χωρών – Ελλάδας και Ιράν – τη χωρίζει η άβυσσος.

Το δικό μας, ντροπιαστικό προτεκτοράτο,

• Συμπράττει με το Επστηνικό καθεστώς (ανώτερο στάδιο του ιμπεριαλισμού) των παιδοβιαστών και παγκόσμιων φονιάδων και των σιωναζί γενοκτόνων.

• Τυλιγμένοι σε μια κόλλα χαρτί, από το predator, αυτοί που αθώωσαν τους εγχώριους παιδοβιαστές και δεν έδωσαν ποτέ λογαριασμό για το τι απέγιναν τα βιασμένα προσφυγόπουλα, επιχαίρουν για τη δολοφονία δεκάδων κοριτσιών στο Ιράν και για το βομβαρδισμό 40 νοσοκομείων.

• Στο προχτεσινό Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, το εδώ προτεκτοράτο καταδίκασε το Ιράν, κουρελιάζοντας για δεύτερη φορά (μετά την απαγωγή Μαδούρο) το διεθνές δίκαιο, χωρίς να έχει τα @@ να αναφέρει καν τις λέξεις,  ΗΠΑ και Ισραhell. Αυτό το όποιο διεθνές δίκαιο, που θα επικαλεστούν όταν οι άσπονδοι γείτονες θα κάνουν τα σχέδια «γαλάζια πατρίδα», πράξη. Έτσι λειτουργούν οι αχυράνθρωποι. Οι δικοί μας Κούληδες συνέπραξαν με την αντιπρόσωπο της Δανίας, που στήριξε την επίθεση στο Ιραν. Μια ακόμη Κούλα, που μυξόκλαιγε, πριν λίγες μέρες, μπροστά στην ακόρεστη λαιμαργία του πορτοκαλί φασίστα για τη Γροιλανδία.

• Ένας συρφετός - από την ομάδα «αλήθειας», τρολάδες, σοσιαλθολούρες, μεταφεμινίστριες του κώλου και λοιπά αθύρματα - εξαντλούν την «επιχειρηματολογία» τους στα περί «θεοκρατίας» (την ώρα που ο πορτοκαλής φασίστας τελειώνει την ομιλία του, επικαλούμενος τη θεϊκή ευλογία  και ο σιωναζί χασάπης, τον Άμαλεκ) και τη «μαντήλα», για μια χώρα, όπου το 80% των γυναικών έχει πανεπιστημιακή μόρφωση.

Στον αντίποδα, το Ιράν αμύνεται σε έναν πόλεμο που δεν προκάλεσε, θρηνεί τα παιδιά του και την ηγεσία του και υψώνει τον ανάστημά του, όπως έμαθε να κάνει χρόνια τώρα.

• Βίωσε τη μεγάλη πείνα του 1917-19, που προκάλεσαν οι Βρετανοί αποικιοκράτες, κλέβοντας όλη τη σοδειά και οδηγώντας 10 περίπου εκατομμύρια στο θάνατο. Και στάθηκε όρθιο.

• Βίωσε το πραξικόπημα που οργάνωσαν CIA και ΜΙ6, με το οποίο ανέτρεψαν τον εκλεγμένο Μοσαντέκ γιατί κρατικοποίησε τα πετρέλαια που λυμαινόταν η British Petroleum κι έκανε αναδιανομή της γης των μεγαλοτσιφλικάδων, στους μικρούς αγρότες.

• Βίωσε τη ληστρική εξουσία του αχυράνθρωπου Σάχη, που μοίρασε τον κρατικό πλούτο σε Αμερικάνικες, Βρετανικές και Γαλλικές εταιρίες και στην τσέπη του και άφησε το λαό του Ιράν σε απόλυτη φτώχεια.

• Βίωσε την επανάσταση του ’79 και ξαναπήρε τη χώρα του στα χέρια του.

• Βιωσε τις δεκαετίες του σκληρού εμπάργκο από τις δυτικές πατσαβούρες και μέσα στις δυσκολίες του, πρόσφερε δωρεάν πετρέλαιο στο δικό μας, τεχνητά χρεοκοπημένο προτεκτοράτο, την ώρα που πεθαίναμε από την ασφυξία των μαγκαλιών.     

Έτσι ατσαλώθηκε η συλλογική συνείδηση των Ιρανών, κουβαλώντας βαθιές ιστορικές πληγές, περηφάνια για τον τρισχιλιετή πολιτισμό τους και μεγάλη αγάπη για τον τόπο τους.

Με αυτή τη συλλογική συνείδηση, στήριξε το Νέλσονα Μαντέλα, τον αγώνα των Ιρλανδών, του κατασπαραγμένου Λιβάνου, της γενοκτονημένης Παλαιστίνης, της κατακρεουργημένης Υεμένης και αμύνεται σήμερα απέναντι στον απρόκλητο πόλεμο της Επστηνικής σαπίλας και των σιωναζί φονιάδων.  

 ΕΝΑ ΧΑΜΟΓΕΛΟ ΘΑ ΤΟΥΣ ΚΑΨΕΙ ήταν το σύνθημα της ελπιδοφόρας δεκαετίας του ’60 που συνεπήρε την ανθρωπότητα στον αντιπολεμικό αγώνα του Βιετνάμ και τον ψυχροπολεμικό τρόμο.

Και πάλι σήμερα, ΕΝΑ ΧΑΜΟΓΕΛΟ ΘΑ ΤΟΥΣ ΚΑΨΕΙ 

 

 https://www.mixanitouxronou.gr/i-tromeri-antidrasi-toy-mosantech-poy-ton-anetrepse-i-cia-sto-iran-gia-na-ferei-ton-sachi/

Η κατάρρευση του ιρανικού νομίσματος αποκαλύπτει τους κερδοσκόπους πίσω από την κρίση

 

 

Fereshteh Sadeghi

Καθώς οι κυρώσεις γίνονται όλο και πιο αυστηρές και τα συναλλαγματικά αποθέματα εξαφανίζονται, οι έμποροι του Ιράν ξεσηκώνονται διαμαρτυρόμενοι ενάντια σε ένα αποτυχημένο οικονομικό σύστημα που βασίζεται στη συστημική κακοδιαχείριση και την κερδοσκοπία της ελίτ.

 

Στα τέλη του 2025, καθώς το ριάλ έπεσε σε πρωτοφανή χαμηλά επίπεδα, η πολυσύχναστη λεωφόρος Jomhuri (Δημοκρατία) της Τεχεράνης μετατράπηκε σε διάδρομο ανυπακοής.

 

 

Οι «Bazaaris» (παραδοσιακή τάξη εμπόρων με βαθιά πολιτική και οικονομική επιρροή) και οι ιδιοκτήτες καταστημάτων κινητών τηλεφώνων, στρυμωγμένοι από την κατάρρευση του νομίσματος και τους τιμωρητικούς δασμούς, έκλεισαν τα καταστήματά τους και ξεχύθηκαν στους δρόμους.

Η οργή τους άναψε μια φωτιά που γρήγορα εξαπλώθηκε στο Μεγάλο Παζάρι, που από καιρό θεωρείται το οικονομικό βαρόμετρο του Ιράν. Σε αντίθεση με τις διαμαρτυρίες του 2022 για τις κοινωνικές ελευθερίες ή τις αναταραχές του 2009 που πυροδότησαν οι εκλογικές διαμάχες, αυτό το κύμα διαδηλώσεων οφείλεται αποκλειστικά στην οικονομική κατάρρευση και τη μακροχρόνια κακοδιαχείριση.

Αυτό που ξεκίνησε ως εξέγερση των εμπόρων ενάντια σε ένα δυσλειτουργικό εμπορικό περιβάλλον, σύντομα αποκάλυψε τη βαθύτερη σήψη της δεκαετούς κακοδιαχείρισης, της θεσμικής διαφθοράς και ενός συστήματος που ασφυκτιά από τις κυρώσεις και τιμωρεί τον λαό για να διατηρηθεί στη ζωή.

 

Κυρώσεις, σαμποτάζ και μια οικονομία που εξαφανίζεται

Το Ιράν, μια χώρα με πάνω από 86 εκατομμύρια κατοίκους, το καλοκαίρι του 2025κατέγραψε μια πενιχρή οικονομική ανάπτυξη της τάξης του 0,3%, ενώ ο πληθωρισμός μέχρι τον Δεκέμβριο ξεπέρασε το 42%. Η συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό παραμένει εξαιρετικά χαμηλή, σχεδόν 20 μονάδες κάτω από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Αυτά τα καταστροφικά μεγέθη έχουν επιδεινωθεί σταθερά υπό το βάρος των αμείλικτων αμερικανικών κυρώσεων, που επιβλήθηκαν για πρώτη φορά από τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ το 2018 κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του και έχουν ενταθεί κατά τη διάρκεια των δύο προεδρικών θητειών.

Η θεαματική κατάρρευση του ριάλ – που έσπασε το όριο των 1.445.000 έναντι του δολαρίου ΗΠΑ – δεν συνέβη στο κενό. Σηματοδότησε μια αύξηση 47,8% σε μόλις έξι μήνες.

 

Όσο υψηλότερη ήταν η ισοτιμία, τόσο πιο οργισμένοι ήταν οι επιχειρηματίες των οποίων οι πωλήσεις εξαρτώνται άμεσα από την ισοτιμία δολαρίου-ριαλ. Η πρώτη σπίθα των διαμαρτυριών άναψε από τους καταστηματάρχες σε δύο εμπορικά κέντρα κινητών τηλεφώνων στο κέντρο της Τεχεράνης που ξεκίνησαν απεργία, λέγοντας ότι δεν μπορούσαν να εμπορεύονται  επειδή αντιμετώπιζαν προβλήματα με ένα νέο τέλος καταχώρισης κινητών τηλεφώνων που είχε επιβάλει η κυβέρνηση σε συσκευές με τιμή 600 δολάρια και άνω.

Την επόμενη , οι καταστηματάρχες δεν έκλεισαν απλώς τα καταστήματά τους, αλλά βγήκαν στη διάσημη Λεωφόρο της Δημοκρατίας, διαμαρτυρόμενοι για την κατάσταση. Οι έμποροι δολαρίων στη Λεωφόρο Ferdowsi συμμετείχαν επίσης στις διαμαρτυρίες, ενώ στο Μεγάλο Παζάρι, οι χρυσοχόοι και οι αργυροχόοι έκλεισαν τα καταστήματά τους από φόβο για το χάος που θα δημιουργόταν.

Ένας καταστηματάρχης στην οδό Lalezar δήλωσε στο The Cradle ότι «αναγκαστήκαμε να κλείσουμε τα καταστήματά μας, καθώς ορισμένοι διαδηλωτές μας επιτέθηκαν λεκτικά και απείλησαν να λεηλατήσουν τα καταστήματά μας πετώντας πέτρες στα παράθυρά μας».

Εκτός από την επιβολή κυρώσεων σε παραδοσιακούς διαύλους όπως τράπεζες, εταιρείες και ιδιώτες, το Γραφείο Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων (OFAC) του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ έχει βάλει στόχο διευθύνσεις ψηφιακών νομισμάτων που κατηγορεί ότι χρησιμοποιούνται από ένα χρηματοοικονομικό δίκτυο για τη μεταφορά χρημάτων από το πετρέλαιο και άλλα προϊόντα του Ιράν.

Σύμφωνα με τον Gholma-Reza Taj Gardoun, πρόεδρο της κοινοβουλευτικής επιτροπής προϋπολογισμού, «η ιρανική κυβέρνηση έλαβε μόνο 13 από τα 21 δισεκατομμύρια δολάρια εσόδων από το πετρέλαιο τους τελευταίους οκτώ μήνες». Πρόσθεσε ότι «τα υπόλοιπα 8 δισεκατομμύρια δολάρια είναι η αιτία της τρέχουσας αναταραχής, της έλλειψης δολαρίων στην αγορά και της αύξησης της συναλλαγματικής ισοτιμίας».

 

Ένα στημένο σύστημα κερδοσκόπων

Ο Taj Gardoun δεν είναι ο μόνος που αποκαλύπτει πώς τα έσοδα από τις εξαγωγές πετρελαίου και μη πετρελαίου δεν επέστρεψαν στο Ιράν. Στο επίκεντρο της κρίσης βρίσκεται μια παρασιτική τάξη ημικρατικών επιχειρήσεων και εμπόρων με πολιτικές διασυνδέσεις, οι οποίοι επωφελούνται από τη δημοσιονομική δυσλειτουργία του Ιράν.

Ο πρώην υπουργός Οικονομικών και νυν βουλευτής Χουσεΐν Σαμσάμι εκτιμά ότι «117 από τα 335 δισεκατομμύρια δολάρια εσόδων από εξαγωγές εκτός πετρελαίου δεν έχουν επιστρέψει στη χώρα, από τότε που οι ΗΠΑ επέβαλαν εκ νέου κυρώσεις το 2018». Μεγάλο μέρος αυτού του κεφαλαίου, λέει, διοχετεύθηκε από οντότητες «khosulati» – ημι-κυβερνητικές εταιρείες που επωφελούνται από την κρατική ιδιοκτησία, αλλά λειτουργούν χωρίς διαφάνεια ή εποπτεία.

Εξίσου ανησυχητικός είναι ο αμφιλεγόμενος ρόλος των «διαχειριστών» – ενός μυστικού δικτύου που έχει ως αποστολή να παρακάμπτει τις κυρώσεις για να πουλάει ιρανικό πετρέλαιο.

Ο πρώην διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράν (CBI) Valiollah Seif αναγνώρισε ότι «είναι άτομα εμπιστοσύνης, Ιρανοί και μη Ιρανοί, που μεταφέρουν χρήματα (για το Ιράν)», προσθέτοντας ότι «η μεταφορά χρημάτων είναι μια πολύ επικίνδυνη διαδικασία και η αμοιβή αυτών των λεγόμενων διαχειριστών και των συναλλαγματών που συνεργάζονται μαζί τους είναι υψηλή». Ο Seif αποκάλυψε ότι «μερικές φορές ένας διαχειριστής βάζει στην τσέπη του τα κεφάλαια».

Εκτός από τους διαχειριστές, οι ημικρατικές οντότητες κατηγορούνται επίσης ότι αρνούνται να επιστρέψουν τα χρήματα από τις εξαγωγές εκτός πετρελαίου στην κεντρική τράπεζα και τα πωλούν σε τιμές υψηλότερες από την κανονική τιμή που έχει εγκρίνει η CBI στην επίσημη αγορά.

 

Οι εταιρείες αυτές ανήκουν σε διάφορα ταμεία που συνδέονται με την ιρανική κυβέρνηση. Τα υπουργεία πετρελαίου και κοινωνικής πρόνοιας απέκτησαν την πλειοψηφία των μετοχών σε αυτά τα ταμεία μέσω της διαδικασίας ιδιωτικοποίησης που πραγματοποιήθηκε από διάφορες κυβερνήσεις.

Η τρίτη ομάδα που δεν έχει επιστρέψει τα έσοδα από τις εξαγωγές είναι άτομα ή εταιρείες με ειδικές επιχειρηματικές άδειες. Ένας αναπληρωτής διοικητής της ΚΤΙ αναφέρει ότι «άτομα που κατέχουν ή έχουν νοικιάσει 900 ειδικές άδειες πρέπει να επιστρέψουν περίπου 16 δισεκατομμύρια δολάρια στην κεντρική τράπεζα, (αλλά δεν το έκαναν)».

Το αποτέλεσμα είναι μια παγίδα ρευστότητας, στην οποία τα ξένα νομίσματα εξαφανίζονται από τις επίσημες αγορές, τροφοδοτώντας έναν φαύλο κύκλο πληθωρισμού και κερδοσκοπίας.

 

 

Παράλυση του κράτους και πολιτική εκτροπή

Για μήνες, η κυβέρνηση του Ιρανού προέδρου Masoud Pezeshkian φαινόταν παράλυτη, παρακολουθώντας την πτώση του νομίσματος και την αύξηση της δημόσιας οργής. Ενώ ορισμένοι υποστηρίζουν ότι το κράτος επέτρεψε σκόπιμα την πτώση του ριάλ για να μειώσει τα δημοσιονομικά του ελλείμματα, άλλοι αναφέρουν το θεσμικό χάος και την έλλειψη συνεκτικής οικονομικής πολιτικής.

Αυτοί αναφέρονται σε μια ομολογία που έκανε ο πρώην Ιρανός πρόεδρος Χασάν Ρουχανί το 2020: «Το ξένο νόμισμα ανήκει στην κυβέρνηση, η τιμή του καθορίζεται από την κυβέρνηση και μπορούμε να την μειώσουμε, αν το αποφασίσουμε».

Αντιδρώντας στις φωνές δυσαρέσκειας, ο Πεζέσκιάν  ανέθεσε στον υπουργό Εσωτερικών του να συναντήσει τους εκπροσώπους των διαδηλωτών και να ακούσει τα παράπονά τους.

 

Συνεδρίασε με εμπόρους και αντικατέστησε τον διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράν Μοχάμαντ-Ρεζά Φαρζίν με τον πρώην υπουργό Οικονομικών Αμπντολνασέρ Χεμάτι. Ωστόσο, ο τελευταίος, ο οποίος κατηγορήθηκε πριν από 10 μήνες για κακοδιαχείριση της αγοράς συναλλάγματος, δήλωσε ότι «δεν έχει καμία ευθύνη όσον αφορά την αγορά συναλλάγματος και ότι το καθήκον του είναι να ελέγχει τις ανισορροπίες των τραπεζών και να μειώνει τον πληθωρισμό».

 

 

Λιτότητα σε μια πυριτιδαποθήκη

Στους δρόμους, οι διαδηλώσεις – που δεν ήταν μαζικές στην πραγματικότητα – μετατράπηκαν σε σποραδικές ταραχές, κυρίως στις δυτικές επαρχίες, που χαρακτηρίστηκαν από εμπρηστικές επιθέσεις σε κυβερνητικά κτίρια και εισβολή σε αστυνομικά τμήματα για την κατάληψη του οπλισμού τους.

Μικρότερες πόλεις ή κωμοπόλεις στο δυτικό Ιράν είναι τώρα το θέατρο ταραχών, με τον αριθμό των ταραξιών να περιορίζεται σε δεκάδες, ούτε καν σε εκατοντάδες.

Έχουν αναφερθεί θύματα, μεταξύ των οποίων και μέλη των δυνάμεων ασφαλείας, καθώς οι διαμαρτυρίες μετατρέπονται από οργανωμένη διαφωνία σε εκφράσεις ωμής απογοήτευσης. Περίπου μια ντουζίνα άτομα, μεταξύ των οποίων και αστυνομικοί, έχουν σκοτωθεί σε ολόκληρη τη χώρα, ενώ έχουν γίνει και συλλήψεις.

Ο ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, παραδέχτηκε στις 3 Ιανουαρίου ότι οι «μπαζάρι» έχουν νόμιμα παράπονα σχετικά με την οικονομική αστάθεια. Ωστόσο, κατέστησε σαφές ότι η Ισλαμική Δημοκρατία «δεν θα υποκύψει στον εχθρό» και θα αντιμετωπίσει σοβαρά τους βίαιους διαδηλωτές. «Οι ταραξίες πρέπει να μπουν στη θέση τους».

Τα σχόλια του ιρανού ηγέτη ήταν μια απάντηση στον Τραμπ, ο οποίος υποστήριξε τους διαδηλωτές, απειλώντας την Ισλαμική Δημοκρατία με στρατιωτική επέμβαση «εάν σκοτωθούν διαδηλωτές». Το Μεταρρυθμιστικό Μέτωπο συντάχθηκε με την απόρριψη των ξένων απειλών, προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε παρέμβαση στις διαδηλώσεις θα οδηγήσει σε κλιμάκωση της βίας και θα στρεβλώσει τα αιτήματα του λαού.

Σε μια τελευταία προσπάθεια να ανακτήσει τον οικονομικό έλεγχο, ένας Ιρανός αξιωματούχος του  Οργανισμού Προϋπολογισμού και Σχεδιασμού λέει ότι «θα ζητηθεί από τους διαχειριστές να επιστρέψουν στη χώρα δισεκατομμύρια δολάρια από τους λογαριασμούς τους στο εξωτερικό» , ενώ ένας βουλευτής προειδοποιεί ότι «το κοινοβούλιο θα καλέσει τον υπουργό Πετρελαίου να απαντήσει σε ερωτήσεις σχετικά με το θέμα των διαχειριστών».

Ο υπουργός Οικονομίας του Ιράν δήλωσε ότι έχουν επιτευχθεί θετικά αποτελέσματα από τις διαπραγματεύσεις με διάφορες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της αποδέσμευσης μέρους των οικονομικών πόρων του Ιράν και του ανοίγματος καναλιών χρηματοδότησης για την εισαγωγή βασικών αγαθών, παράλληλα με σταδιακές προσπάθειες για ενοποίησης της συναλλαγματικής ισοτιμίας σε ένα ενιαίο επιτόκιο.

Ταυτόχρονα, ο Πεζεσκιαν προωθεί σχέδια για τη σταδιακή κατάργηση των επιδοτήσεων σε βασικές εισαγωγές – μια κίνηση που ο ίδιος αποκαλεί «οικονομική χειρουργική επέμβαση» και η οποία θα αντισταθμιστεί με στοχευμένα κουπόνια για πολίτες με χαμηλό εισόδημα. Ωστόσο, η λιτότητα εν μέσω νομισματικής κατάρρευσης, πληθωρισμού και κρίσης αξιοπιστίας είναι μια εκρηκτική συνταγή.

Οι ιρανικές αρχές παρακολουθούν στενά την κατάσταση στη Βενεζουέλα, όπου η απαγωγή του Προέδρου Νικολά Μαδούρο και η αυξανόμενη επιθετικότητα των ΗΠΑ έχουν ανατριχιαστικές ομοιότητες. Προς το παρόν, οι διαμαρτυρίες στους δρόμους της Τεχεράνης παραμένουν υπό έλεγχο. Ωστόσο, εάν οι οικονομικές δυσκολίες συνεχιστούν και οι μεταρρυθμίσεις επιδεινώσουν τις ανισότητες, το επόμενο κύμα διαμαρτυριών ενδέχεται να μην κατασταλεί τόσο εύκολα.

[----->]