Εκεί που κάποτε υπήρχαν ρέματα, τώρα υπάρχουν σπίτια.

 

Όποιος έχει ταξιδέψει σε ευρωπαικές μεγαλουπόλεις, ιδιαίτερα του βορρά, θα διαπίστωσε μάλλον γρήγορα, το πως η ρυμοτομία των πόλεων τους, 'δένει' άρτια με το φυσικό περιαστικό περιβάλλον και την γεωμορφολογία της ευρύτερης περιοχής. Δεκάδες δεκάδων ποτάμια μικρά ή μεγάλα, άλλα εποχιακά άλλα μόνιμα, διακλαδίζονται μέσα στον αστικό ιστό, ενώ σε πολλά σημεία τους, οι όχθες τους καλύπτονται από πυκνή βλάστηση ή ψηλές δενδροστοιχίες, όχι τυχαία, καθώς η παρόχθια βλάστηση, είναι η μοναδική που μπορεί να συγκρατήσει την ορμή του νερού. Ακόμη και σε πόλεις χωρίς ποτάμια, θα συναντήσει κανείς δασικές εκτάσεις ή κομμάτια πρασίνου, να 'εισβάλλουν' όμορφα, μελετημένα, μέσα στον αστικό ιστό με την μορφή πάρκων. Οι ευρωπαίοι, κατάλαβαν νωρίς, ήδη μετά τον δεύτερο παγκόσμιο, πως η ποιότητα ζωής των κατοίκων μιας μεγαλούπολης και η ασφάλειά τους, εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την αρμονία της πόλης με τα φυσικά στοιχεία που την περιβάλλουν.

Τίποτα από τα παραπάνω, δεν ισχύει στις ελληνικές μεγαλουπόλεις, ιδιαίτερα της Αθήνας και της Θεσσαλονίκης. Η καταστροφή, ξεκίνησε από την μεταπολεμική Ελλάδα του 1950 με την 'αντιπαροχή', εντάθηκε στην Ελλάδα της μεταπολίτευσης στα 70s. Δεκαετίες στις οποίες κυριάρχησε η χωροταξική μανία των πολυκατοικιών, του τσιμέντου. Πάρκα ισοπεδώθηκαν, ρεματιές μπαζώθηκαν άρον άρον, περιαστικά δάση αποψηλώθηκαν και την θέση τους πήρανε τα 'εκλεκτα' προάστια στας εξοχάς,η ανάθεση έργων γινόταν με μηδενικές περιβαλλοντολογικές μελέτες. Στις δεκαετίες εκείνες, αλλά και αυτές που ακολούθησαν, οι πόλεις κατέγραψαν θεαματική και άναρχη εξάπλωση, καθώς πλήθος κόσμου εγκατέλειπε τα ορεινά χωριά και γέμιζε τις πόλεις.

΄Θα έπρεπε να φτάσουμε στα 00s, για να δούμε την νοοτροπία αυτή να προσπαθεί να αλλάξει, οπότε και για πρώτη φορά άρχισαν να γίνονται γνωστές οι έννοιες ' επιπτώσεις στο περιβάλλον/ μελέτη περιβάλλοντος. Ήταν όμως ήδη αργά. Οι πόλεις είχαν ήδη διαμορφωθεί, οι επιπτώσεις, που τότε έμπαιναν κάτω από το χαλί, θα αναδύοταν τα επόμενα χρόνια, ακόμη εντονότερες εν μέσω κλιματικής αλλαγής.

Όλο το παραπάνω κείμενο, μπορείτε να το δείτε συμπυκωνμένο στην παρακάτω εικόνα, η οποία μας δείχνει ακριβώς αυτό: Το πως η χωροταξική μανία του τσιμέντου, αγνόησε τις αρχαίες οδούς των ομβρίων υδάτων του βουνού, και εκεί που κάποτε υπήρχαν ρέματα, τώρα υπάρχουν σπίτια. Το νερό όμως δεν ξεχνάει τους δρόμους του, ούτε γνωρίζει από αντικειμενικές αξίες,και θα διασχίσει ξανά και ξανά μια περιοχή.. Οτι έγινε στην Μάντρα πριν χρόνια, έγινε εχθές σε μικρότερη κλίμακα στην Γλυφάδα, και θα ξαναγίνει στο μέλλον, με η χωρίς την κλιματική αλλαγή.

[---->]

 

 

ΤΗΛΕΟΠΤΙΚΑΣΜΟΣ

 

Αδόκιμος όρος, δοκιμασμένη τακτική.

Ένα κράμα τηλεοπτικής σαβούρας, μηρυκασμού και κανιβαλισμού.

• Τα πετσωμένα βοθροκάναλα κάνουν καλά αυτό που ξέρουν και εντέλλονται να κάνουν.

Αποδομούν, αποσιωπούν, αποχαυνώνουν.

• Τα «κοινωνικά δίκτυα» ακολουθούν την τηλεοπτική τεχνική της γρήγορης επικάλυψης σεισμικών γεγονότων, με μπαρούφες και την ακίνδυνη καφενόβια εκτόνωση, μοιάζοντας – όλο και περισσότερο – με κοτέτσι, που μόλις πέσει φρέσκο καλαμπόκι, οργιάζουν τα κακαρίσματα και τα ραμφοτσίμπητα.

• Ο επιδιωκόμενος κοινωνικός αυτοματισμός- κανιβαλισμός, στο αγροτικό, δεν είχε τα ποθούμενα αποτελέσματα αλληλοεξόντωσης, είχε όμως  τόση σιγή νεκροταφείου, ώστε οι αγωνιζόμενοι αγρότες έμοιαζαν οι μόνοι ζωντανοί, σε μια κοινωνία από ζόμπι.

ΕΠΙΚΑΛΥΨΗ ΚΑΙ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟ ΑΛΤΣΧΑΪΜΕΡ

Η παγκόσμια γεωπολιτική σκηνή σείεται από τεκτονικούς σεισμούς,

- με  55 τουλάχιστον πολεμικές συρράξεις,

- μια Γενοκτονία σε ζωντανό χρόνο και απροσχημάτιστη προβολή,

- έναν τριετή ΝΑΤΟϊκό-Αζοφικό στραγγαλισμό του λαού της Ουκρανίας,

- την γκανγκστερική  απαγωγή του εκλεγμένου αρχηγού μιας ανεξάρτητης χώρας,

- τους επίσης γκανγκστερικούς φόνους από τους σιωναζί φονιάδες. από το Λίβανο, ως το Ιράν,

- τους επίσης γκανγκστερικούς φόνους πολιτών στις ΗΠΑ από την ICE Γκεστάπο,

- τις απαγωγές μεταναστών στην ίδια φασιστοκρατούμενη χώρα  και τον εγκλεισμό τους, σε στρατόπεδα συγκέντρωσης, περιμαντρωμένα από πύθωνες

- την ανοιχτή μετατροπή της πειθήνιας, αφυδατωμένης γριάς Ευρώπης σε στρατιωτική βιομηχανία-παρακολούθημα των ΝΑΤΟϊκών επιδιώξεων του πορτοκαλί φασίστα,

- τις ανοιχτές απειλές για προσάρτηση χωρών, από τον ίδιο πορτοκαλί μαφιόζο,

- το απροσχημάτιστο πατσαβούριασμα κάθε έννοιας διεθνούς δικαίου.

Ο ένας τεκτονικός σεισμός διαδέχεται τον άλλο, ο ένας επικαλύπτει τον άλλο και η κοινωνική μνήμη παραγράφει  το κάθε προηγούμενο, πρόσφατο  μεγάλο γεγονός, σύμπτωμα ενός βαρύ κοινωνικού αλτσχάϊμερ.

ΣΤΗ ΧΩΡΑ ΤΟΥ «ΜΥΘΟΥ» ΚΑΙ ΤΟΥ ΚΟΙΝΩΝΙΚΟΎ ΝΕΚΡΟΤΑΦΕΙΟΥ

- Οι μεγάλες αγροτικές κινητοποιήσεις κλείνουν, έχοντας εισπράξει την απέραντη μοναξιά.

Το σινάφι των Κούληδων, που διαφεντεύει τη χώρα - με μια διασωληνώμενη  «αντιπολίτευση», σε μόνιμη εκούσια κατασταλή - μπορεί να δίνει ένα μποναμά 500 εκατ. στους Αζόφ-ναζί, από τον άδειο κρατικό κορβανά και κάμποσα δις σε φρεγάτες που τις στέλνει εκδρομή στον Ειρηνικό, αλλά δεν «ευκολύνθηκε» να λύσει τα αιτήματα των αγροτών, με 150 εκατ. γιατί τα κατασπάραξαν οι Φραπέδες και, κυρίως,  γιατί επιδιώκει μια απόλυτα συντετριμμένη μπανανία, με μηδενική πρωτογενή παραγωγή.

Η διασωληνωμένη αντιπολίτευση, σε όλες τις εκδοχές της και με όλα τα συνδικάτα που ελέγχει, συρρίκνωσε τη σημασία των αγροτικών κινητοποιήσεων και περιορίστηκε σε λεκτικές φιοριτούρες, εκεί που θα έπρεπε να δει στον αγώνα αυτό, έναν πυροκροτητή συνολικής κοινωνικής διέγερσης, κηρύσσοντας μεγάλη γενική απεργία.

Το κοινωνικό αλτσχάιμερ, σε συνδυασμό με την πετσωμένη δημοσιοκαφρίλα, άφησε τους χαύνους του καναπέ, με την πεποίθηση ότι η μεγάλη σφαγή των 500 χιλιάδων αμνοεριφίων και η συντριβή των κτηνοτρόφων δεν μας αφορά, καθώς στα ψυγεία των σούπερ μάρκετ βελάζουν πρόβατα και μουγκανίζουν αγελάδες και στα ράφια τους, φυτρώνουν μπρόκολα και πατάτες.

Η εγχώρια «διανόηση» δούλεψε υπερωρίες για τον Σμαραγδή και το κινηματογραφικό του πόνημα αλλά δεν καταδέχτηκε να πει μια κουβέντα για τους εργάτες γης,  το τι σημαίνει διατροφική αυτάρκεια για την αποικία χρέους και ποιος εργασιακός Μεσαίωνας εγκαινιάστηκε με το 13ωρο.

- Στη Λερναία Ύδρα των Τεμπών, προστέθηκε ακόμη ένα κεφάλι, καθώς η διασωληνωμένη αντιπολίτευση έπαθε φαγούρα, στην πιθανότητα ψηφολογικής αφαίμαξης, από ένα νέο μόρφωμα, αναντίστοιχο με τον αγώνα για Δικαιοσύνη και συνολικά ανεπαρκές και άκαιρο.

Στην επιχείρηση αποδόμησης ή υπεράσπισης αυτού του άκαιρου,  ανεπαρκούς και δεξιοστροφου μορφώματος – που έβαλε ζήτημα διαπραγμάτευσης λυμένων εδώ και δεκαετίες ζητημάτων,  σε μια, όλο και πιο συντηρητική  και θρησκόληπτη, κοινωνία –  αναλώθηκε η δυναμική των γραφίδων, μουτζουρώντας όλα τα μεγάλα ζητήματα του κόσμου και του τόπου.

Με τούτα και μ’ εκείνα, ξεχάσαμε τη  Γενοκτονία, την Απαγωγή, ηττήθηκε το Αγροτικό, χαντακώθηκε το ζήτημα των Τεμπών και νίκησε θριαμβευτικά  ο Τηλεοπτικασμός, αυτό το κράμα τηλεοπτικής σαβούρας, μηρυκασμού, κανιβαλισμού και κοινωνικού αλτσχάϊμερ.

[---->] 

111.600 ευρώ από την Krikel των υποκλοπών στο Πρώτο Θέμα.

 

▪️ Το 2023 ο εκδότης του Πρώτου Θέματος Τάσος Καραμήτσος έγραψε ότι «μοιάζει να έκλεισε οριστικά» το σκάνδαλο των παρακολουθήσεων.

➡️ Όμως, το 2022 δύο ιστοσελίδες του Πρώτου Θέματος είχαν ήδη λάβει 111.600 ευρώ από την Krikel, εταιρεία που εμπλέκεται στο ίδιο σκάνδαλο.

▪️ Στις 21.1.2026 συνεχίστηκε η ανάγνωση κρίσιμων εγγράφων στη δίκη των υποκλοπών. Στα «αναγνωστέα» είναι και το Πόρισμα της Οικονομικής Αστυνομίας για το Predator, το οποίο τεκμηριώνει ότι το 2022 (τη χρονιά που ξέσπασε το Predator Gate) η εμπλεκόμενη στο σκάνδαλο Krikel έδωσε από 55.800 ευρώ στο protothema.gr και στο newmoney.gr, ιστοσελίδες του ομίλου του Πρώτου Θέματος. (Το θέμα είχε αποκαλύψει πρώτο το TV Χωρίς Σύνορα το 2024.)

▪️ «Τι αγόρασε η Krikel από το Πρώτο Θέμα;», ρώτησε στις 9.1.2026 ο Ζαχαρίας Κεσσές (δικηγόρος θυμάτων Predator) το στέλεχος της Krikel Σωτήρη Ντάλα. «Έψαξα κάποια αναφορά στο Πρώτο Θέμα για την Krikel και τις υποκλοπές και δεν βρήκα τίποτα», σχολίασε ο ίδιος.

🗣️ «Δεν ξέρω», απάντησε ο μάρτυρας.

❓ «Μήπως διαφήμιση;», ρώτησε ο πρόεδρος.

🗣️ «Έψαξα δύο πράγματα, διαφήμιση της Krikel ή κάποια αναφορά στο σκάνδαλο των υποκλοπών. Δεν βρήκα τίποτα απ’ τα δύο, κύριε πρόεδρε!», είπε ο κ. Κεσσές.

▪️ Στις 29.1.2023, λίγο μετά τις πληρωμές της Krikel στο Πρώτο Θέμα, ο εκδότης του φιλοκυβερνητικού μιντιακού ομίλου Τάσος Καραμήτσος έγραψε ότι «μοιάζει να έκλεισε οριστικά» το σκάνδαλο των υποκλοπών και διερωτήθηκε ρητορικά «τι έγινε δηλαδή;» αν η ΕΥΠ και η εισαγγελέας της «άκουγαν έναν υπουργό και πέντε ανώτατους στρατιωτικούς γιατί υποπτεύονταν ότι είχαν σχέση με διαφθορά στις προμήθειες».

▪️ Στις 8.4.2025 το Πρώτο Θέμα έσπασε την απεργία των δημοσιογράφων και έγραψε ανακριβώς ότι η απόφαση για τη δεύτερη αγωγή Δημητριάδη σε βάρος των δημοσιογράφων του Reporters United δικαίωσε τον ανιψιό του πρωθυπουργού, παρότι το δικαστήριο την απέρριψε πλήρως όσον αφορά την αποκάλυψή μας ότι ο αριθμός κινητού του κ. Δημητριάδη χρησιμοποιήθηκε για να παγιδευτούν 11 στόχοι του Predator. (Η ελληνική δικαιοσύνη έχει απορρίψει και την πρώτη αγωγή Δημητριάδη σε βάρος μας, δικαιώνοντας τα ρεπορτάζ μας για τις υποκλοπές.)

▪️ Με άλλα λόγια, το Πρώτο Θέμα αφενός δεν είδε πρόβλημα στις παρακολουθήσεις υπουργών και στελεχών των Ενόπλων Δυνάμεων από την ΕΥΠ υπό τον κ. Μητσοτάκη, αφετέρου είδε (μια ανύπαρκτη) δικαστική δικαίωση του κ. Δημητριάδη στο σκάνδαλο των υποκλοπών. Κι αυτά, αφότου είχε λάβει 111.600 ευρώ από την Krikel, την εταιρεία που συνδέεται με τον Γιάννη Λαβράνο, κατηγορούμενο για το Predator και κουμπάρο του κ. Δημητριάδη.

▪️ Σύμφωνα με την Αρχή Προστασίας Δεδομένων, ο κ. Καραμήτσος ήταν ανάμεσα στους στόχους του Predator, καθώς έλαβε δύο μολυσμένα μηνύματα.

🔸 Πρώτο μήνυμα (16.9.2021, ώρα 19:37:20)

«Γελάνε και οι πέτρες φίλε https://blogspot[.]edolio5[.]com/2021/09/blog-post_31/»

🔸 Δεύτερο μήνυμα (21.9.2021, ώρα 14:48:20)

«Τάσο, θέλουμε την τοποθέτησή σου στο θέμα. https://blogspot[.]edolio5[.]com/2021/09/1080/»

❗ Όμως, ο κ. Καραμήτσος δεν έχει γνωστοποιήσει τυχόν προσφυγή του στη δικαιοσύνη, ώστε να τιμωρηθούν οι χρήστες του Predator.

🗣️ «Ας αφήσουμε τη Δικαιοσύνη να δούμε τι θα πει και ο καθένας μας θα πράξει ανάλογα για να προστατεύσει τον εαυτό του», έγραψε στις 29.7.2024 η στήλη dark room του newmoney.gr.

▪️ «Οι συμβάσεις διαφήμισης με την Krikel υπογράφηκαν την 1η Μαΐου του 2022, μήνες πριν γίνει λόγος για εμπλοκή της στις υποκλοπές, θύμα των οποίων ήταν και ο εκδότης του Πρώτου Θέματος. Ο όμιλος του Πρώτου Θέματος είχε το 2022 διαφημιστικά έσοδα της τάξης των 21 εκατ. ευρώ από 750 πελάτες - επιχειρήσεις. Λέτε να μας παρακολουθούσαν και να κάναμε τους χαζούς για 45 χιλιάρικα;», είχε δηλώσει το Πρώτο Θέμα για τις πληρωμές της από την Krikel.

❗ Πάντως, το Πόρισμα της Οικονομικής Αστυνομίας μιλά για 111.600 ευρώ. Και η πρώτη αναφορά στην Krikel έγινε στις 25.5.2022 από το InsideStory.

▪️ Κι ενώ τον Μάιο του 2022 η Krikel έδωσε 111.600 ευρώ στο Πρώτο Θέμα για διαφήμιση, τον Ιούνιο του 2022 έστειλε εξώδικο κατά των δημοσιογράφων του Reporters United για την έρευνά μας στο σκάνδαλο των υποκλοπών. Τα ρεπορτάζ μας δικαιώθηκαν και τώρα η εταιρεία αποτελεί ένα από τα νομικά πρόσωπα που πρωταγωνιστούν στη δίκη των παρακολουθήσεων. Ακόμα κι αν το Πρώτο Θέμα αποφεύγει συστηματικά την κάλυψη της δίκης.

▪️ Στις 21.1.2026 ο πρόεδρος ξανατόνισε την επιθυμία του ν’ απολογηθούν οι κατηγορούμενοι με φυσική παρουσία και όχι με υπόμνημα.

🗣️ «Αν είναι στην Ελλάδα…», είπε ο Γιάννης Κυριακίδης, δικηγόρος του Φέλιξ Μπίτζιου.

🗣️ «Θέλουμε να έρθουν. Παρότι υπάρχει το δικονομικό δικαίωμα της βίαιης προσαγωγής, δεν είθισται να ασκείται στους κατηγορουμένους», πρόσθεσε ο πρόεδρος.

🗣️ «Υπάρχει η δυνατότητα», σχολίασε ο Πέτρος Λιανός (δικηγόρος θυμάτων Predator).

➡️ Ο κ. Κυριακίδης και ο Διονύσης Ματαράγκας (δικηγόρος της Σάρα Χαμού) είπαν ότι ακόμα δεν γνωρίζουν αν οι πελάτες τους θα απολογηθούν με φυσική παρουσία.

❗Επόμενη δικάσιμος: 23.1.2026, ώρα 9:00. Ευελπίδων, κτίριο 9, αίθουσα 16.

✊ Διάβασε την έρευνά μας για το σκάνδαλο των υποκλοπών και στήριξε την ανεξάρτητη δημοσιογραφία του Reporters United 🔗 

✍️ Thodoris Chondrogiannos, Νικόλας Λεοντόπουλος

 https://www.reportersunited.gr/tag/ypoklopes/?fbclid=IwY2xjawPd9lhleHRuA2FlbQIxMABzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEeZ_fOnyzE8YqwhNcIUJJyck1AbaBeRZQ6ipPWzOiIey1g-ectXMk_oUFysIs_aem_8DGy6lh3_DfmGjWg7i1ZEw

 

Η κατάρρευση του ιρανικού νομίσματος αποκαλύπτει τους κερδοσκόπους πίσω από την κρίση

 

 

Fereshteh Sadeghi

Καθώς οι κυρώσεις γίνονται όλο και πιο αυστηρές και τα συναλλαγματικά αποθέματα εξαφανίζονται, οι έμποροι του Ιράν ξεσηκώνονται διαμαρτυρόμενοι ενάντια σε ένα αποτυχημένο οικονομικό σύστημα που βασίζεται στη συστημική κακοδιαχείριση και την κερδοσκοπία της ελίτ.

 

Στα τέλη του 2025, καθώς το ριάλ έπεσε σε πρωτοφανή χαμηλά επίπεδα, η πολυσύχναστη λεωφόρος Jomhuri (Δημοκρατία) της Τεχεράνης μετατράπηκε σε διάδρομο ανυπακοής.

 

 

Οι «Bazaaris» (παραδοσιακή τάξη εμπόρων με βαθιά πολιτική και οικονομική επιρροή) και οι ιδιοκτήτες καταστημάτων κινητών τηλεφώνων, στρυμωγμένοι από την κατάρρευση του νομίσματος και τους τιμωρητικούς δασμούς, έκλεισαν τα καταστήματά τους και ξεχύθηκαν στους δρόμους.

Η οργή τους άναψε μια φωτιά που γρήγορα εξαπλώθηκε στο Μεγάλο Παζάρι, που από καιρό θεωρείται το οικονομικό βαρόμετρο του Ιράν. Σε αντίθεση με τις διαμαρτυρίες του 2022 για τις κοινωνικές ελευθερίες ή τις αναταραχές του 2009 που πυροδότησαν οι εκλογικές διαμάχες, αυτό το κύμα διαδηλώσεων οφείλεται αποκλειστικά στην οικονομική κατάρρευση και τη μακροχρόνια κακοδιαχείριση.

Αυτό που ξεκίνησε ως εξέγερση των εμπόρων ενάντια σε ένα δυσλειτουργικό εμπορικό περιβάλλον, σύντομα αποκάλυψε τη βαθύτερη σήψη της δεκαετούς κακοδιαχείρισης, της θεσμικής διαφθοράς και ενός συστήματος που ασφυκτιά από τις κυρώσεις και τιμωρεί τον λαό για να διατηρηθεί στη ζωή.

 

Κυρώσεις, σαμποτάζ και μια οικονομία που εξαφανίζεται

Το Ιράν, μια χώρα με πάνω από 86 εκατομμύρια κατοίκους, το καλοκαίρι του 2025κατέγραψε μια πενιχρή οικονομική ανάπτυξη της τάξης του 0,3%, ενώ ο πληθωρισμός μέχρι τον Δεκέμβριο ξεπέρασε το 42%. Η συμμετοχή στο εργατικό δυναμικό παραμένει εξαιρετικά χαμηλή, σχεδόν 20 μονάδες κάτω από τον παγκόσμιο μέσο όρο. Αυτά τα καταστροφικά μεγέθη έχουν επιδεινωθεί σταθερά υπό το βάρος των αμείλικτων αμερικανικών κυρώσεων, που επιβλήθηκαν για πρώτη φορά από τον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ το 2018 κατά τη διάρκεια της πρώτης θητείας του και έχουν ενταθεί κατά τη διάρκεια των δύο προεδρικών θητειών.

Η θεαματική κατάρρευση του ριάλ – που έσπασε το όριο των 1.445.000 έναντι του δολαρίου ΗΠΑ – δεν συνέβη στο κενό. Σηματοδότησε μια αύξηση 47,8% σε μόλις έξι μήνες.

 

Όσο υψηλότερη ήταν η ισοτιμία, τόσο πιο οργισμένοι ήταν οι επιχειρηματίες των οποίων οι πωλήσεις εξαρτώνται άμεσα από την ισοτιμία δολαρίου-ριαλ. Η πρώτη σπίθα των διαμαρτυριών άναψε από τους καταστηματάρχες σε δύο εμπορικά κέντρα κινητών τηλεφώνων στο κέντρο της Τεχεράνης που ξεκίνησαν απεργία, λέγοντας ότι δεν μπορούσαν να εμπορεύονται  επειδή αντιμετώπιζαν προβλήματα με ένα νέο τέλος καταχώρισης κινητών τηλεφώνων που είχε επιβάλει η κυβέρνηση σε συσκευές με τιμή 600 δολάρια και άνω.

Την επόμενη , οι καταστηματάρχες δεν έκλεισαν απλώς τα καταστήματά τους, αλλά βγήκαν στη διάσημη Λεωφόρο της Δημοκρατίας, διαμαρτυρόμενοι για την κατάσταση. Οι έμποροι δολαρίων στη Λεωφόρο Ferdowsi συμμετείχαν επίσης στις διαμαρτυρίες, ενώ στο Μεγάλο Παζάρι, οι χρυσοχόοι και οι αργυροχόοι έκλεισαν τα καταστήματά τους από φόβο για το χάος που θα δημιουργόταν.

Ένας καταστηματάρχης στην οδό Lalezar δήλωσε στο The Cradle ότι «αναγκαστήκαμε να κλείσουμε τα καταστήματά μας, καθώς ορισμένοι διαδηλωτές μας επιτέθηκαν λεκτικά και απείλησαν να λεηλατήσουν τα καταστήματά μας πετώντας πέτρες στα παράθυρά μας».

Εκτός από την επιβολή κυρώσεων σε παραδοσιακούς διαύλους όπως τράπεζες, εταιρείες και ιδιώτες, το Γραφείο Ελέγχου Ξένων Περιουσιακών Στοιχείων (OFAC) του Υπουργείου Οικονομικών των ΗΠΑ έχει βάλει στόχο διευθύνσεις ψηφιακών νομισμάτων που κατηγορεί ότι χρησιμοποιούνται από ένα χρηματοοικονομικό δίκτυο για τη μεταφορά χρημάτων από το πετρέλαιο και άλλα προϊόντα του Ιράν.

Σύμφωνα με τον Gholma-Reza Taj Gardoun, πρόεδρο της κοινοβουλευτικής επιτροπής προϋπολογισμού, «η ιρανική κυβέρνηση έλαβε μόνο 13 από τα 21 δισεκατομμύρια δολάρια εσόδων από το πετρέλαιο τους τελευταίους οκτώ μήνες». Πρόσθεσε ότι «τα υπόλοιπα 8 δισεκατομμύρια δολάρια είναι η αιτία της τρέχουσας αναταραχής, της έλλειψης δολαρίων στην αγορά και της αύξησης της συναλλαγματικής ισοτιμίας».

 

Ένα στημένο σύστημα κερδοσκόπων

Ο Taj Gardoun δεν είναι ο μόνος που αποκαλύπτει πώς τα έσοδα από τις εξαγωγές πετρελαίου και μη πετρελαίου δεν επέστρεψαν στο Ιράν. Στο επίκεντρο της κρίσης βρίσκεται μια παρασιτική τάξη ημικρατικών επιχειρήσεων και εμπόρων με πολιτικές διασυνδέσεις, οι οποίοι επωφελούνται από τη δημοσιονομική δυσλειτουργία του Ιράν.

Ο πρώην υπουργός Οικονομικών και νυν βουλευτής Χουσεΐν Σαμσάμι εκτιμά ότι «117 από τα 335 δισεκατομμύρια δολάρια εσόδων από εξαγωγές εκτός πετρελαίου δεν έχουν επιστρέψει στη χώρα, από τότε που οι ΗΠΑ επέβαλαν εκ νέου κυρώσεις το 2018». Μεγάλο μέρος αυτού του κεφαλαίου, λέει, διοχετεύθηκε από οντότητες «khosulati» – ημι-κυβερνητικές εταιρείες που επωφελούνται από την κρατική ιδιοκτησία, αλλά λειτουργούν χωρίς διαφάνεια ή εποπτεία.

Εξίσου ανησυχητικός είναι ο αμφιλεγόμενος ρόλος των «διαχειριστών» – ενός μυστικού δικτύου που έχει ως αποστολή να παρακάμπτει τις κυρώσεις για να πουλάει ιρανικό πετρέλαιο.

Ο πρώην διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράν (CBI) Valiollah Seif αναγνώρισε ότι «είναι άτομα εμπιστοσύνης, Ιρανοί και μη Ιρανοί, που μεταφέρουν χρήματα (για το Ιράν)», προσθέτοντας ότι «η μεταφορά χρημάτων είναι μια πολύ επικίνδυνη διαδικασία και η αμοιβή αυτών των λεγόμενων διαχειριστών και των συναλλαγματών που συνεργάζονται μαζί τους είναι υψηλή». Ο Seif αποκάλυψε ότι «μερικές φορές ένας διαχειριστής βάζει στην τσέπη του τα κεφάλαια».

Εκτός από τους διαχειριστές, οι ημικρατικές οντότητες κατηγορούνται επίσης ότι αρνούνται να επιστρέψουν τα χρήματα από τις εξαγωγές εκτός πετρελαίου στην κεντρική τράπεζα και τα πωλούν σε τιμές υψηλότερες από την κανονική τιμή που έχει εγκρίνει η CBI στην επίσημη αγορά.

 

Οι εταιρείες αυτές ανήκουν σε διάφορα ταμεία που συνδέονται με την ιρανική κυβέρνηση. Τα υπουργεία πετρελαίου και κοινωνικής πρόνοιας απέκτησαν την πλειοψηφία των μετοχών σε αυτά τα ταμεία μέσω της διαδικασίας ιδιωτικοποίησης που πραγματοποιήθηκε από διάφορες κυβερνήσεις.

Η τρίτη ομάδα που δεν έχει επιστρέψει τα έσοδα από τις εξαγωγές είναι άτομα ή εταιρείες με ειδικές επιχειρηματικές άδειες. Ένας αναπληρωτής διοικητής της ΚΤΙ αναφέρει ότι «άτομα που κατέχουν ή έχουν νοικιάσει 900 ειδικές άδειες πρέπει να επιστρέψουν περίπου 16 δισεκατομμύρια δολάρια στην κεντρική τράπεζα, (αλλά δεν το έκαναν)».

Το αποτέλεσμα είναι μια παγίδα ρευστότητας, στην οποία τα ξένα νομίσματα εξαφανίζονται από τις επίσημες αγορές, τροφοδοτώντας έναν φαύλο κύκλο πληθωρισμού και κερδοσκοπίας.

 

 

Παράλυση του κράτους και πολιτική εκτροπή

Για μήνες, η κυβέρνηση του Ιρανού προέδρου Masoud Pezeshkian φαινόταν παράλυτη, παρακολουθώντας την πτώση του νομίσματος και την αύξηση της δημόσιας οργής. Ενώ ορισμένοι υποστηρίζουν ότι το κράτος επέτρεψε σκόπιμα την πτώση του ριάλ για να μειώσει τα δημοσιονομικά του ελλείμματα, άλλοι αναφέρουν το θεσμικό χάος και την έλλειψη συνεκτικής οικονομικής πολιτικής.

Αυτοί αναφέρονται σε μια ομολογία που έκανε ο πρώην Ιρανός πρόεδρος Χασάν Ρουχανί το 2020: «Το ξένο νόμισμα ανήκει στην κυβέρνηση, η τιμή του καθορίζεται από την κυβέρνηση και μπορούμε να την μειώσουμε, αν το αποφασίσουμε».

Αντιδρώντας στις φωνές δυσαρέσκειας, ο Πεζέσκιάν  ανέθεσε στον υπουργό Εσωτερικών του να συναντήσει τους εκπροσώπους των διαδηλωτών και να ακούσει τα παράπονά τους.

 

Συνεδρίασε με εμπόρους και αντικατέστησε τον διοικητή της Κεντρικής Τράπεζας του Ιράν Μοχάμαντ-Ρεζά Φαρζίν με τον πρώην υπουργό Οικονομικών Αμπντολνασέρ Χεμάτι. Ωστόσο, ο τελευταίος, ο οποίος κατηγορήθηκε πριν από 10 μήνες για κακοδιαχείριση της αγοράς συναλλάγματος, δήλωσε ότι «δεν έχει καμία ευθύνη όσον αφορά την αγορά συναλλάγματος και ότι το καθήκον του είναι να ελέγχει τις ανισορροπίες των τραπεζών και να μειώνει τον πληθωρισμό».

 

 

Λιτότητα σε μια πυριτιδαποθήκη

Στους δρόμους, οι διαδηλώσεις – που δεν ήταν μαζικές στην πραγματικότητα – μετατράπηκαν σε σποραδικές ταραχές, κυρίως στις δυτικές επαρχίες, που χαρακτηρίστηκαν από εμπρηστικές επιθέσεις σε κυβερνητικά κτίρια και εισβολή σε αστυνομικά τμήματα για την κατάληψη του οπλισμού τους.

Μικρότερες πόλεις ή κωμοπόλεις στο δυτικό Ιράν είναι τώρα το θέατρο ταραχών, με τον αριθμό των ταραξιών να περιορίζεται σε δεκάδες, ούτε καν σε εκατοντάδες.

Έχουν αναφερθεί θύματα, μεταξύ των οποίων και μέλη των δυνάμεων ασφαλείας, καθώς οι διαμαρτυρίες μετατρέπονται από οργανωμένη διαφωνία σε εκφράσεις ωμής απογοήτευσης. Περίπου μια ντουζίνα άτομα, μεταξύ των οποίων και αστυνομικοί, έχουν σκοτωθεί σε ολόκληρη τη χώρα, ενώ έχουν γίνει και συλλήψεις.

Ο ηγέτης του Ιράν, Αγιατολάχ Αλί Χαμενεΐ, παραδέχτηκε στις 3 Ιανουαρίου ότι οι «μπαζάρι» έχουν νόμιμα παράπονα σχετικά με την οικονομική αστάθεια. Ωστόσο, κατέστησε σαφές ότι η Ισλαμική Δημοκρατία «δεν θα υποκύψει στον εχθρό» και θα αντιμετωπίσει σοβαρά τους βίαιους διαδηλωτές. «Οι ταραξίες πρέπει να μπουν στη θέση τους».

Τα σχόλια του ιρανού ηγέτη ήταν μια απάντηση στον Τραμπ, ο οποίος υποστήριξε τους διαδηλωτές, απειλώντας την Ισλαμική Δημοκρατία με στρατιωτική επέμβαση «εάν σκοτωθούν διαδηλωτές». Το Μεταρρυθμιστικό Μέτωπο συντάχθηκε με την απόρριψη των ξένων απειλών, προειδοποιώντας ότι οποιαδήποτε παρέμβαση στις διαδηλώσεις θα οδηγήσει σε κλιμάκωση της βίας και θα στρεβλώσει τα αιτήματα του λαού.

Σε μια τελευταία προσπάθεια να ανακτήσει τον οικονομικό έλεγχο, ένας Ιρανός αξιωματούχος του  Οργανισμού Προϋπολογισμού και Σχεδιασμού λέει ότι «θα ζητηθεί από τους διαχειριστές να επιστρέψουν στη χώρα δισεκατομμύρια δολάρια από τους λογαριασμούς τους στο εξωτερικό» , ενώ ένας βουλευτής προειδοποιεί ότι «το κοινοβούλιο θα καλέσει τον υπουργό Πετρελαίου να απαντήσει σε ερωτήσεις σχετικά με το θέμα των διαχειριστών».

Ο υπουργός Οικονομίας του Ιράν δήλωσε ότι έχουν επιτευχθεί θετικά αποτελέσματα από τις διαπραγματεύσεις με διάφορες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της αποδέσμευσης μέρους των οικονομικών πόρων του Ιράν και του ανοίγματος καναλιών χρηματοδότησης για την εισαγωγή βασικών αγαθών, παράλληλα με σταδιακές προσπάθειες για ενοποίησης της συναλλαγματικής ισοτιμίας σε ένα ενιαίο επιτόκιο.

Ταυτόχρονα, ο Πεζεσκιαν προωθεί σχέδια για τη σταδιακή κατάργηση των επιδοτήσεων σε βασικές εισαγωγές – μια κίνηση που ο ίδιος αποκαλεί «οικονομική χειρουργική επέμβαση» και η οποία θα αντισταθμιστεί με στοχευμένα κουπόνια για πολίτες με χαμηλό εισόδημα. Ωστόσο, η λιτότητα εν μέσω νομισματικής κατάρρευσης, πληθωρισμού και κρίσης αξιοπιστίας είναι μια εκρηκτική συνταγή.

Οι ιρανικές αρχές παρακολουθούν στενά την κατάσταση στη Βενεζουέλα, όπου η απαγωγή του Προέδρου Νικολά Μαδούρο και η αυξανόμενη επιθετικότητα των ΗΠΑ έχουν ανατριχιαστικές ομοιότητες. Προς το παρόν, οι διαμαρτυρίες στους δρόμους της Τεχεράνης παραμένουν υπό έλεγχο. Ωστόσο, εάν οι οικονομικές δυσκολίες συνεχιστούν και οι μεταρρυθμίσεις επιδεινώσουν τις ανισότητες, το επόμενο κύμα διαμαρτυριών ενδέχεται να μην κατασταλεί τόσο εύκολα.

[----->]